Света Гора во последните месеци бележи значителен пораст на бројот на посетители, а грчките и црковните извори ова сè почесто го поврзуваат со војните, ограничениот пристап до Светата Земја и поширокото чувство на несигурност во светот. Според Orthodox Times, повикувајќи се на изјава на цивилниот управник на Света Гора Алкивијадис Стефанис, на полуостровот секојдневно престојуваат меѓу 1.000 и 1.500 посетители, а во одделни периоди бројот на влезови достигнува и до 7.500 неделно.
Стефанис оценува дека овој раст потврдува оти Света Гора и натаму останува силно духовно средиште за православните верници од целиот свет, но во исто време предупредува дека зголемениот прилив создава сериозен притисок врз монашката средина, патната инфраструктура и превозот од Урануполи и Јерисос. Според неговите зборови, и манастирите и монасите „веќе се приближуваат до своите граници“, а се појавуваат и зголемени барања за дополнителни бродски линии за да се опслужи растечкиот број поклоници.
Како главни причини за овој наплив се посочуваат геополитичките потреси од последните години. Според истиот извор, првиот силен пресврт дошол по руската инвазија врз Украина во 2022 година, кога санкциите и воените последици ги промениле традиционалните поклонички текови. Потоа, во летото 2025 година, војната меѓу Израел и Иран и ограничувањата за летови кон Израел дополнително го намалиле пристапот до Ерусалим и до Светиот Гроб, по што многу поклоници, особено од Источна Европа, почнале сè почесто да ја избираат Света Гора како побезбедно духовно прибежиште.
Екатимерини наведува дека во текот на 2025 година Света Гора ја посетиле околу 178.000 поклоници, од кои приближно 70.000 биле Романци. Весникот забележува дека по војната во Украина бројот на руски посетители, кои порано доминирале меѓу поклониците, нагло опаднал, додека голем број Романци, кои традиционално патувале во Светата Земја, почнале наместо тоа да доаѓаат на Атон. На тој начин, според оценката на весникот, регионалната геополитика директно ги преобликува православните поклонички патишта.
Слична слика дава и подетален извештај на Greek Reporter за движењата во 2025 година. Таму се наведува дека само во првите шест месеци од 2025 година на Света Гора влегле околу 85.000 поклоници, наспроти 75.000 во истиот период од 2024 година. Според истиот извор, најмногу посетители биле Грци, по нив Романци, Срби, Украинци и Бугари, додека бројот на руски поклоници паднал на околу 1.500.
Во анализите на грчките медиуми се нагласува и дека овој тренд има не само политичка, туку и духовна димензија. Стефанис вели дека општата несигурност и вознемиреност што владеат во светот ги тераат луѓето да бараат одговори на своите егзистенцијални прашања токму во просторот на тишина, молитва и созерцание што го нуди Атон. Orthodox Times дополнително наведува дека во последно време се зголемиле и посетите на поранешни украински војници, кои доаѓаат придружувани од свештеници како дел од програми за духовна и психолошка поддршка. Reuters уште во 2025 година објави извештај за група ранети украински војници кои престојувале на Света Гора токму со таква цел.
Поради зголемениот број на посетители, светогорската управа веќе презела и мерки за контрола. Orthodox Times наведува дека во текот на изминатата година, во соработка со Светата општина, двапати биле издавани насоки за ограничување на бројот на дозволи со цел приливот на луѓе да остане поднослив. Од друга страна, официјалната страница на Агиоритики Естиа потсетува дека пристапот до Света Гора и натаму е строго регулиран: влезот е дозволен само за машки посетители со посебна дозвола, а Пилгримската служба обично издава ограничен број дозволи дневно.
Света Гора навистина бележи значителен раст на поклоници, а овој пораст се поврзува со војната во Украина, со нестабилноста на Блискиот Исток и со поширокото чувство на глобална несигурност. Но истовремено, сè погласно се отвора и прашањето како да се зачува исихастичкиот и монашкиот карактер на Атон во услови на сè помасовно поклоничко присуство.
Извор: https://orthodoxtimes.com/war-and-insecurity-drive-surge-in-visitor-numbers-to-mount-athos/
