Романската влада ги измени прописите за коцкањето со вонредна уредба што им овозможува на општините да ограничуваат или целосно да забрануваат обложувалници и објекти со слот-машини. Ова претставува најголемо заострување на регулативата во индустријата во последните години.
Според новите правила, лиценцираните оператори ќе мора да добијат не само национална дозвола, туку и локално одобрение за отворање на објекти за коцкање. Со тоа градоначалниците и локалните совети добиваат решавачко право на вето. Официјални лица велат дека повеќе од 200 населени места би можеле да воведат целосни забрани.
Во последните години во Романија се забележува брза експанзија на индустријата за коцкање, со десетици илјади слот-машини и обложувалници, особено во главниот град Букурешт.
Досега објектите за коцкање се одобруваа централизирано, без согласност од градските власти, што им оставаше на локалните заедници малку можности да реагираат, дури и кога објектите се отвораа во близина на училишта и станбени згради.
„Отсега локалните власти можат јасно да кажат ‘да’ или ‘не’“, изјави пратеничката Дијана Стоика од партијата „Сојуз за спас на Романија“, која ја предводеше законодавната иницијатива. „Ако кажат ‘да’, тие ќе можат да одредат точно каде и под кои услови може да работат ваквите објекти.“
Најмалку девет градови веќе најавиле планови за целосна забрана. Меѓу нив е и Слатина, во јужна Романија, каде градоначалникот Марио де Мецо вети дека ќе ги укине сите сали за коцкање откако ќе истечат постојните лиценци.
„Наједноставното решение беше целосно да ги елиминираме овие бизниси од градот. Тие се токсични за општеството“, изјави де Мецо.
Романскиот сектор за коцкање е пазар вреден повеќе милијарди евра, кој во 2025 година донел речиси 1 милијарда евра даночни приходи за државата, иако официјални ревизии откриле и неколку милиони евра непријавени средства.
Со години, фискалната корист беше една од главните причини поради кои не се воведуваа строги ограничувања, и покрај јавниот притисок. Но поддржувачите на новата регулатива велат дека економската добивка доаѓа по голема општествена цена.
„Ова е проблем за јавното здравје“, изјави Стоика. „Зависноста од коцкање има највисока стапка на самоубиства од сите видови зависности, а романската држава дозволи оваа индустрија да експлодира во последните 20 години.“
Таа додаде дека претходната законска рамка била поблага кон коцкањето отколку кон други бизниси:
„Ако сакате да отворите цвеќарница, ви треба дозвола од градската управа. За објект за коцкање – не.“
Години на поплаки од граѓани и организации од граѓанското општество го поттикнале политичкиот притисок за промена на законите.
„Луѓето постојано ни пишуваат. Цели семејства се погодени од зависноста. Тие пораки ги претворивме во закон“, рече Стоика.
На неодамнешна прес-конференција во Букурешт, таа покажа станбена зграда зад неа во која имало шест обложувалници во приземјето, во близина на неколку училишта.
„Не сме во Лас Вегас“, рече таа. „Ова натрупување на деструктивни машини се случува среде станбени населби.“
Градоначалникот на Букурешт Ципријан Куку изјави дека прво ќе се консултира со локалниот совет пред да донесе одлука за евентуална забрана. Тој предложи објектите за коцкање да се ограничат на одредени зони, како што е Стариот град, но нагласи дека тоа е само една од можните идеи.
Романскиот парламент истовремено разгледува и дополнителни ограничувања. Меѓу предложените мерки се:
забрана за лица под 21 година да влегуваат во сали за коцкање
ограничување на рекламите за онлајн коцкање од 6 часот наутро до полноќ
ограничување на загубите на 10% од пријавениот приход
забрана за реклами насочени кон деца
Минатата година романскиот медиумски регулатор веќе им забрани на познати личности и инфлуенсери да се појавуваат во реклами за коцкање.
Градоначалникот де Мецо рече дека одлуката за забрана ја донел откако ги видел последиците од зависноста во неговата заедница.
„Ги видовме разорните последици што овие бизниси ги имаат врз животите на луѓето“, рече тој. „Семејства се распаѓаат, а деца легнуваат гладни затоа што родителите ги губат платите на слот-машини.“
Тој спомена и случај на 27-годишен маж од Слатина кој си го одзел животот по големи загуби во коцкање.
„Тоа беше моментот кога решив дека овие објекти мора да исчезнат“, изјави де Мецо.
Градоначалникот ја отфрли и тезата дека градовите ќе изгубат значителни приходи ако се затворат ваквите објекти.
„Ако спасувањето дури и на еден живот значи да се одложи асфалтирањето на три улици до следната година – вреди“, заклучи тој.
Извор: theguardian.com
