„Бог ни допушта искушенија од нашите, за утехата да ја бараме само во Него.“
Те наклеветиле – токму оние со кои вчера се причести од истата Чаша? Сакаш да ја затвориш вратата и да си заминеш? Ова е разговор со еден светител кој чекал сто години за правда – и го победил системот со обична метла.
Стојам покрај манастирските ѕидини и сакам да викам гласно. Повторно бев предаден. Од истите луѓе со кои вчера пеевме акатист. На кои им ги доверив клучевите од мојот дом и од мојата душа. Тие што ме нарекуваа „брат во Христа“, а денес се прават дека не ме познаваат, затоа што така им е полесно и побезбедно за нивните кариери. „Православните ќе те изедат и нема ни да сѐ подкашлаат“ – сум го слушнал тоа многу пати, но сега не е израз. Сега е болка што се чувствува физички.
Внатре сè е опустошено. Ако Црквата е „семејство“, зошто тогаш ова семејство удира толку прецизно и болно?
Свети Нектариј Егински не седи на златен престол. Тој копа земја за идни маслинови дрвја. Расото му е избледено, а на рацете има жуљеви – раце какви што ретко се гледаат кај епископ.
„Владико, зошто молчеа?“ – му викам одзади. „Гледаа како пропаѓам. Вчера се причестувавме заедно, а денес потпишуваат против мене. Каде е Бог во сето ова?“
Тој не се сврти веднаш. Ја заби лопатата во тврдата земја. Звукот беше остар и тежок.
„Не молчеа“, вели на крај. „Викаа – со својата рамнодушност. А тоа е погласно од секој крик.“
Седна на камен со поглед кон морето. Во 1890 година стоел на сличен брег во Атина. Бил протеран од Египет. Патријархот го расчинил без објаснување. Само една реченица: „расчинил“. Без пари, без документи, со дамка дека е „безнадежен“.
„Стоев на пристаништето во Пиреја“, раскажува. „Немав ништо. Луѓе што ги сметав за пријатели поминуваа покрај мене. Ги криеја погледите. Се плашеа некако да не се поврзат со мојот срам.“
Го гледам неговото старо расо и износените чизми и ме фаќа срам. Се срамам од мојата удобност и од моето жалење. Нему му го одзеле целиот живот, а тој сепак не ја напуштил Црквата.
„Зошто не се бранеше? Зошто не ги разобличи јавно?“ го прашав.
„Не можеш да ја победиш неправдата со истите средства“, вели тивко. „Кога ќе почнеш да се бориш за својот углед, го губиш Христа. Христос молчеше пред судот. Јас го избрав истото – за да останам човек.“
Кога стана управител на богословското училиште во Атина, колегите се свртеа против него. Им беше премногу едноставен, премногу милосрден, премногу различен.
Еден ден се разболе единствениот хигиеничар во училиштето – стар човек кој се плашеше дека ќе го отпуштат. Тогаш митрополитот Нектариј почна да станува во четири наутро. Додека градот спиеше, тој ги чистеше тоалетите и подовите со кофа и четка. Ги чистеше зад учениците и колегите – додека тие пишуваа жалби против него.
„Тоа беше мојот одговор – кон Бог“, вели. „Со секоја капка валкана вода, омразата излегуваше од мене. Не можеш да мразиш некого на кон му го чистиш тоалетот. Го гледаш како слаб човек.“
Ова не е приказна за слабост, туку за сила. За човек кој избра метла наместо меч, за да не го изеде омразата.
„Но тоа е неправедно“, реков. „На Вас со децении гледаат со сомнеж.“
„Бог ни допушта искушенија од нашите, за утехата да ја бараме само во Него“, одговори.
„Ако ја сакаш Црквата поради добри луѓе и правда, ќе си заминеш при првиот скандал. Но ако си дошол поради Христа, тогаш предавството е дел од патот. И Тој беше оставен сам.“
Сè уште боли. Но сфатив една важна работа. Ако си заминам поради луѓето, тогаш тие победуваат. Тогаш тие стануваат поважни од Бог.
„Ќе боли ли?“ прашав тивко.
„Ќе боли. И не еднаш. Но сега не си сам.“
Го гледав како копа. Епископ со валкани раце. Човек кого долго не го разбрале – а кој стана срце на Црквата.
Црквата не е заради нас „добрите“. Таа е заради Него – Единствениот Кој никогаш не предава.
Автор: Микита Ракитњански
