ВИТАНИЈА – Длабока и значајна средба од највисоко ниво се одржа вчера во Витанија, Јордан, со учество на патријарси, поглавари на Цркви и претставници на различни религиски традиции. Настанот веќе се оценува како најважната иницијатива за меѓурелигиски дијалог во изминатата година.
Средбата беше координирана од Јоргос Теохарис.
Од местото каде што се наоѓа историската локација на Крштевањето Христово, беше нагласено создавањето на нов модел на соживот. Иницијативата веќе е забележана во институционалните документи на UNESCO, додека политички советници од регионот го пренеле овој концепт до службите на Европската комисија. Религиската дипломатија ја поврзува средбата и со активностите на Министерството за надворешни работи на Јордан.
Средбата се одржа без камери, без формални изјави и без официјален протокол. Секој учесник говореше зад затворени врати, во атмосфера опишана како „духовна транспарентност“. Заедничкиот заклучок беше дека мирот не е политичка неопходност, туку божествена заповед: човекот да го гледа другиот не како противник, туку како брат.
Позицијата на Антиохија: „Евангелието е дело на помирување“
Патријархот на Антиохија Јован истакна дека Црквата „не нуди идеолошки слогани, туку внатрешна преобразба“. Нагласи дека мирот „има лице“ и не може да се сведе на декларации за солидарност.
Црквата на Антиохија, додаде тој, „е првиот мост меѓу арапскиот свет и Западот“, градена преку дијалог во областите, градовите и семејствата.
Говореше и за „колективниот замор“ кој го обвиткува Блискиот Исток по децении конфликти, подвлекувајќи дека „мирот не е државен договор, туку секојдневно дело на душата“.
Црквата на Србија: „Мирот не е право што го бараме, туку понизност што ја даваме“
Особено се истакна говорот на Српскиот патријархот Порфириј, кој со осврт на раните на Балканот рече дека „каде што недостига љубов – таму расте раздор“.
Потсети дека човекот „не се раѓа како миротворец“, туку го учи помирувањето преку понизност, признавање и прифаќање на другиот.
„Мирот е Божја заповед – не предлог за дискусија“, нагласи тој. И додаде дека Црквата не смее да се задоволи со обредност, туку треба да ја претвора верата во општествена хармонија.
Политичка перспектива: Иницијативата продолжува
Премиерот на Албанија, Еди Рама, ги повика верските лидери „повторно да се сретнат во 2026 година на европско тло“, истакнувајќи дека „мирот не е желба, туку одлука“.
Албанија, според некои извори, сака да стане посредник помеѓу малцинства, верски заедници и државни институции.
Експертите на паралелната работна група беа јасни: мирот не се гради со безбедносни договори, туку со промена на културните навики и перцепции.
Јазикот на соживот
Главната порака беше дека соживотот не сака да ги избрише разликите – туку да ги направи плодни.
Учесниците говореа за „култура на средбата“, каде што другиот не е потенцијална закана.
Иако средбата немаше јавни фотографии, во позадина е договорена идната соработка во области како:
образовни програми,
заеднички иницијативи за поддршка на бегалци,
семинари за духовно лидерство за младите теолози.
Фразата што доминираше
„Бог ги благословува оние што градат мир.“
Оваа реченица, повторена од речиси сите, стана симбол на средбата. Според очевидци, не беше изговорена како цитат, туку како лична исповед.
Заклучок
Средбата во Витанија не беше уште една дипломатска фотографија. Беше вежба на повторно градење доверба.
Обид народите да застанат пред нов почеток – без национални илузии и без духовна самодоволност.
Како што беше речено:
„Каде што мирот не е должност, туку идентитет – таму започнува вистинското исцелување на народите.“
Извор: vimaorthodoxias.org
