Вестите за религиозно оживување кај генерацијата Z не ја кажуваат целосната приказна
Во јавноста сè почесто се поставува прашањето: дали навистина се случува религиозно оживување? Бог се враќа – и им се обраќа на младите од генерацијата Z. Во Гринич Вилиџ, дваесетгодишници ги исполнуваат клупите во црквата „Свети Јосиф“ во потрага по духовна вистина – или можеби љубовна врска, или и двете. Христијанските студентски клубови на Универзитетот во Охајо велат дека посетеноста им е удвоена. „Гледаме крштевки на универзитетските кампуси“, заедно со „глад за побожност“ и „враќање кон христијанството“, објави списанието Evie. Lifeway, христијанска непрофитна организација, го припишува растот на продажбата на Библии токму на младите. Некои православни парохии пријавуваат прилив на млади мажи, таканаречени „ортоброс“ (млади мажи привлечени од православието).
На почетокот на април, католичката парохија „Свети Исак Жог“ во предградијата на Чикаго соопшти дека бројот на нови верници се зголемил за 124 проценти во однос на минатата година. Архиепископијата на Бостон примила речиси 700 нови католици од 2022 година, многумина од нив млади, велат црковни лидери за CBS News. За Велигден, членовите на црквата V1, голема харизматична заедница, го исполнија Тајмс Сквер за да го прослават Воскреснатиот Христос. На видеата, толпата изгледа разнолика и млада.
Доколку навистина има преродба, како што тврдат многумина, тоа би ги нарушило досегашните сфаќања за религиозниот идентитет и иднината на христијанството. Според една приказна, Америка станува сè посекуларна, бидејќи младите сè повеќе го губат христијанското предание. Истражувањата покажаа дека милениумците се помалку религиозни од своите претходници, а генерацијата Z уште помалку од милениумците. Сега, насловите тврдат спротивното: младите повторно ја откриваат црквата и значењето на верата во еден нестабилен свет. Меѓу нив има и млади мажи кои сакаат семејства и машки модели за пример.
Но, не постојат емпириски докази за одржлива христијанска преродба во Соединетите Американски Држави – ниту кај генерацијата Z, ниту кај било која друга група. Вистинска преродба би била лесно забележлива, вели демографот Рајан Бурџ. Во 2024 година, околу една четвртина од Американците изјавиле дека одат во црква секоја недела. Дури и пораст од 3 проценти би значел „умерена преродба“ – околу 12 милиони нови луѓе кои одат во црква. Тоа не се случува, а луѓето во дваесеттите години воопшто не се порелигиозни од милениумците.
Наместо тоа, за некои, американската црква стана замена за поширок политички проект. Најгласните приказни за преродба доаѓаат од десницата: Evie е финансирано од Питер Тил, милијардер со крајно десничарски ставови. Основачот на V1 Church, Мајк Сињорели, вели дека се сретнал со Доналд Трамп за време на Страсната седмица, а МАГА-инфлуенсерите ги шират видеата од неговите служби. Неговиот „настап“ во Њујорк, „гнездото на безбожност“, како што велат некои, „покажува дека вистинска преродба е можна“. Минатиот септември, Илон Маск, поранешен атеист, сподели порака во која Американците се повикуваат „да одат во црква“, а Џ.Д. Венс најави книга за своето преминување во католицизмот.
Десницата ја има Белата куќа, но сè уште не ја има освоено црквата. Посетеноста расте на некои места, што доведува до текстови во медиуми како Washington Post и New York Times. Феноменот „ортоброс“ постои, но е мал и често поврзан со десничарска политика. Но, не сите нови верници се реакционери, и порастот во една парохија не значи национален тренд.
Пред оваа наводна преродба, приказната за црквата беше приказна за пад. Во тој контекст, тврдењата за преродба повеќе личат на реакција отколку на вистинска промена.
Денешните млади имаат слични навики. Според истражувањата, тие се дури и помалку религиозни од младите пред десет години. Сепак, некои спротивни трендови привлекуваат внимание. Во 2023 година, на Универзитетот Асбери се одржа 16-дневен молитвен настан што некои го нарекоа преродба. Илјадници луѓе дојдоа, но подоцна не се забележа долгорочен пораст на посетеноста на црквите.
Реалната приказна не е дека младите мажи масовно се враќаат во црква, туку дека ја напуштаат побавно од младите жени. Жените од генерацијата Z се меѓу најлибералните групи во САД, со силни ставови за правата на жените и ЛГБТ-заедницата. Многу од нив ја гледаат црквата како институција што се спротивставува на тие вредности.
Постојат цркви кои ги прифаќаат тие вредности, но тие брзо се намалуваат. Во меѓувреме, конзервативното христијанство привлекува внимание и влијание, особено во политиката.
Еден верник кој преминал во православие забележува дека во неговата парохија има повеќе млади луѓе, но исто така и влијание од интернет-заедници со екстремни ставови. Тој смета дека многумина доаѓаат со нереални очекувања и дека реалниот живот во црквата ќе оттурне дел од нив.
Други верници истакнуваат дека вакви „ортоброс“ постоеле и порано, и дека црквата не е статична, туку се менува со текот на времето.
На крајот, иднината на христијанството не зависи само од една идеологија или политичка струја. Вистинска преродба, ако се случи, би била нешто длабоко и непредвидливо.
„Преродбата не може да се контролира – таа може само да се прими“, велат некои теолози.
До тогаш, животот на црквата продолжува тивко – далеку од насловите, од спектаклите и од онлајн дебатите.
Извор: https://nymag.com
