Во својата колумна објавена во белградскиот дневен весник Danas, историчарот и јавен интелектуалец Милан Ст. Протиќ упатува сериозна и темелна критика кон актуелната состојба и јавното дејствување на Српската православна црква, доведувајќи ја во прашање нејзината духовна, морална и општествена улога.
Авторот тврди дека Црквата, како институција, во последните години сѐ повеќе се оддалечува од својата основна мисија – духовно водство, морална поука и пастирска грижа – и наместо тоа станува активен учесник во политички и идеолошки конфликти. Според Протиќ, токму таа вмешаност ја лишува Црквата од нејзиниот автентичен православен карактер.
Во текстот се истакнува дека Црквата не успеала да ја зачува неопходната дистанца од дневната политика и националистичките наративи, со што престанува да биде простор на духовна тишина и помирување. Наместо тоа, таа се појавува како гласен и често остар политички актер, што создава поделби и меѓу самите верници.
Протиќ посочува дека таквиот пристап не само што ја компромитира Црквата во очите на пошироката јавност, туку и ја оддалечува од евангелската порака. Според него, Црквата не смее да биде продолжена рака на државната власт, ниту алатка за легитимирање на идеологии, туку мора да остане морален коректив и глас на совеста.
Во колумната се нагласува дека православието, како духовна традиција, не може да се сведува на етнички или национален идентитет. Протиќ предупредува дека поистоветувањето на верата со нацијата води кон духовно осиромашување и го нарушува универзалниот карактер на христијанската порака.
Авторот особено критикува јавни настапи и ставови кои, наместо смирение и љубов, зрачат со исклучивост, осуда и идеолошка тврдост. Според него, таквиот тон е спротивен на христијанската етика и го нарушува кредибилитетот на Црквата како духовна институција.
Во завршницата, Протиќ повикува на сериозно преиспитување на улогата на Црквата во современото општество. Тој нагласува дека обновата не може да дојде преку политичко влијание или јавна моќ, туку исклучиво преку враќање кон духовната суштина: верата, смирението, љубовта и служењето на човекот.
Според авторот, само Црква која е слободна од политички притисоци и идеолошки калкулации може повторно да стане вистинска црква – православна по дух, а не по декларација.
Извор: https://www.danas.rs/kolumna/milan-st-protic/ni-srpska-ni-pravoslavna-ni-crkva/
