23 јануари 2026 | 20:40 – Патријаршија на Српската Православна Црква
На 22 јануари 2026 година, во пресрет на празникот на Свети Сава, во криптата на заветниот храм на српскиот народ на Врачар беше одржана промоцијата на тематскиот научен зборник „Свети Сава 1175–2025“, значајно ново издание на Музејот на Српската Православна Црква. Подоцна истиот ден, во Парохискиот дом на Врачар беше отворена изложбата „Храмот на Свети Сава: од идеја до купола“, која го следи долгиот пат од визијата до нејзината реализација.
Објавен по повод 850 години од раѓањето на Свети Сава (како и 790 години од неговото упокојување), обемниот зборник од 500 страници обединува научни трудови од тринаесет истакнати научници од различни области: историја, црковна историја, канонско право, теологија, филологија, химнографија, историја на уметноста и архитектонска историја. Делото нуди и синтеза на досегашните научни сознанија и нови академски увиди.
Обраќајќи се пред присутните, Патријархот српски Порфириј ги нагласи трајните темели што Свети Сава ги поставил за идентитетот на српскиот народ, потсетувајќи на значаен момент од 1981 година, кога епископот Данило Крстиќ го опиша недовршениот храм како „не урнатини, туку неуништливи темели… не ѕид на плач, туку ѕид на надеж“. Патријархот истакна дека тие зборови денес се исполнети, бидејќи јубилејот се одбележува „под сводовите на довршениот и украсен величествен храм“ посветен на Свети Сава, нарекувајќи го новиот зборник „повик за понатамошна, сеопфатна посветеност“ и заштита од заборав.
Во рамките на програмата беше истакната и поддршката од културните и научните институции на Србија. Министерот за култура Никола Селаковиќ изјави дека публикацијата не е само научно дело, туку живо сведоштво дека наследството на Свети Сава и денес претставува сила за духовна, културна и општествена рефлексија. Тој го опиша Свети Сава како „личност на синтеза“ и „жив извор на инспирација за лична преобразба и заедница втемелена во љубов и одговорност“.
Денот заврши со отворањето на изложбата „Храмот на Свети Сава: од идеја до купола“, која го опфаќа периодот од 1895 до 1989 година и го документира развојот на храмот преку архивски материјали. Прогласувајќи ја изложбата за отворена, Патријархот Порфириј им се обрати на присутните со зборовите: „Денес сите сме благословени… го чувствуваме благословот на Свети Сава“, додавајќи дека секоја генерација повторно се открива себеси во ликот на Свети Сава и изразувајќи благодарност до сите што придонеле за довршувањето и украсувањето на храмот во последните години.
Извор: orthodoxtimes.com
