Светиот синод на Грузиската православна црква на 28 април ги утврди тројцата кандидати за патријаршискиот престол, со што изборот на наследник на Илија II влезе во завршна фаза. Во трипросопонот влегоа местобљустителот на патријаршискиот престол, митрополитот Шио од Сенаки и Чхороцку, митрополитот Јоби од Мровели-Урбниси и митрополитот Григоли од Поти и Хоби. Според 1TV, Шио добил 20 гласа, а Јоби и Григоли по 7.
Овој избор доаѓа по смртта на Илија II на 17 март, со што Грузиската црква се најде пред едно од најважните внатрешни определувања во последните децении. Влогот не е само избор на нов поглавар, туку и насоката што ќе ја земе Црквата во однос на државната власт, односите со Москва, чувствителното украинско прашање и нејзиното место во поширокото православие. Civil.ge уште во март оцени дека новиот патријарх ќе ја обликува не само иднината на Црквата, туку и нејзината позиција во грузискиот јавен и политички живот.
Најсилна почетна позиција има митрополитот Шио. Роден во Тбилиси во 1969 година како Елизбар Муџири, тој најнапред студирал музика, а потоа влегол во монашкиот живот во Шиомгвимскиот манастир. За ѓакон бил ракоположен во 1995, за свештеник во 1996, а потоа служел и во Тбилиси и во Москва. Богословското образование го надградувал и во Русија, на Московската духовна академија и на Православниот универзитет „Св. Тихон“, а во 2017 Илија II го назначи за местобљустител на патријаршискиот престол.
Во последните години токму околу Шио се врзуваше линијата на построг и поусогласен јавен тон меѓу црковното раководство и државниот врв. Civil.ge пишува дека дел од набљудувачите токму со неговото име ги поврзуваат поцврстите и повластини јавни позиции на Патријаршијата, а Eurasianet наведува дека тој често се појавувал во кругови блиски до владејачката партија и до Бидзина Иванишвили. Истиот извор потсетува и на неговото школување и црковно служење во Русија, како и на тоа дека во грузиската јавност токму тој најчесто се појавува како архиереј кому актуелниот црковно-државен распоред му дава предност.
Вториот кандидат, митрополитот Јоби, е роден во 1960 година во селото Сно, од каде што потекнуваше и Илија II. Во световниот живот бил економист и работел во административни служби на Патријаршијата, а потоа се замонашил во 1988 година. Подоцна служел во повеќе епархии и манастири, станал проректор на Богословската академија и семинарија, а 1TV истакнува дека во епархијата Урбниси и Руиси зад себе оставил обновување на храмови, основање манастири и развој на богословското образование.
Јоби, меѓутоа, има и поизразен јавен профил од многу други грузиски архиереи. Civil.ge забележува дека во последните години тој знаел да заземе став што не бил во склад со линијата на власта: во 2024 индиректно зборуваше во полза на ослободување на Михаил Саакашвили, а во 2025 рече дека власт која не ѝ служи на „правдата и вистината“ може да се спореди со „група разбојници“. Истиот медиум нагласува дека неговите јавни истапи покажуваат дистанца од владејачките кругови, дури и кога не формулира директна политичка програма.
Во анализата што ја објави Orthodox Times по објавувањето на трипросопонот, Јоби е прикажан како архиереј што во украинското прашање покажувал поотворен однос од дел од другите јерарси во Грузија. Во истата анализа се вели дека тој е меѓу ретките архиереи за кои во грузиската јавност се врзува подготвеност за поинаков пристап кон автокефалијата на украинската црква. Тоа не значи дека има официјална предизборна програма, но покажува дека неговото име не се чита низ истите очекувања како името на Шио.
Третиот кандидат, митрополитот Григоли, е роден во Тбилиси во 1956 година како Гурам Бербичашвили. Студирал на Тбилиската богословска семинарија и академија, а црковната служба ја почнал уште во доцниот советски период. За ѓакон бил ракоположен во 1989, за свештеник во 1990, а во 1996 се замонашил и веднаш потоа бил хиротонисан за епископ Потијски. Оттогаш непрекинато ја води епархијата Поти и Хоби. 1TV го опишува како архиереј што со години работел на зацврстување на црковниот живот во регионот.
Во јавниот живот, Григоли остави впечаток на архиереј кој не секогаш ја следи официјалната институционална линија кога смета дека треба да се избегне внатрешно заострување. Civil.ge потсетува дека во 2024 тој ја повика власта да престане со разгледувањето на законот за „странски агенти“ и да ги земе предвид протестите. Уште порано, во спорот околу сиропиталиштето Ниноцминда, тој се издвои со став дека судската одлука треба да се спроведе без отпор и без дополнителни тензии, спротивно на тогашната поостра институционална реакција на Црквата.
Особено внимание предизвика и фактот што руската Служба за надворешно разузнавање јавно го спомена токму Григоли, заедно со митрополитот Авраам, како име што наводно би му било прифатливо на Константинопол. OC Media забележа дека таквото тврдење било изнесено без јасна основа, а во самата Грузија беше читано и како руски обид однапред да ја врамува патријаршиската трка низ сопствената геополитичка логика. Така, Григоли не влезе во јавната дебата само како црковен кандидат, туку и како фигура околу која Москва почувствува потреба јавно да зборува.
Ако се погледне целината, тројцата кандидати не претставуваат само три биографии, туку и три + и под сенката на надворешни интерпретации за тоа кому би му бил прифатлив.
Токму затоа изборот на нов патријарх на Грузија не е само внатрешно црковно прашање. Во него се преклопуваат линиите на државната политика, односот кон Русија, чувствителноста на украинското црковно прашање и пошироката рамнотежа во православниот свет. А кој и да биде избран, изборот ќе се чита не само низ тоа кој човек е поставен на престолот на Илија II, туку и низ насоката што Грузиската црква ќе ја земе во едно време на силни геополитички и црковни притисоци.
