Петицијата за забрана и строга регулација на користењето социјални мрежи за деца до 16 години во Македонија досега ја потпишале 2.427 граѓани. Иницијативата ја покрена граѓанското движење „Иницијатива за безбедно детство“, составено од родители, наставници, стручни лица и граѓани кои бараат системска заштита на децата во дигиталната средина.
И покрај зголемената поддршка, надлежните институции засега не најавуваат конкретни чекори за воведување забрана или рестрикции.
Владата не планира забрана
Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, изјави дека Владата не размислува за ограничување на пристапот до социјалните мрежи за деца и тинејџери до 15 години. Според него, ваква мерка би била „премногу радикална“ и би претставувала мешање во основните човекови права и слободи.
На настан по повод Денот на безбеден интернет во Прилеп, Андоновски нагласи дека државата веќе промовира алатки кои им овозможуваат на родителите да вршат контрола врз апликациите, времето и содржините што ги користат нивните деца.
„Сметавме дека ова е поефикасен начин за превенција, бидејќи контролата останува кај родителите, а не кај државата“, изјави министерот.
Тој додаде дека Владата не ја исклучува можноста за јавна расправа или анкета доколку загриженоста кај родителите значително се зголеми, но нагласи дека забраните секогаш треба да бидат последна мерка.
Опасност од државни забрани
Андоновски предупреди дека државните забрани носат сериозни ризици:
„Со вакви одлуки отвораме простор државата утре да забранува и други алатки, што може да биде спротивно на слободата на говор и изразување. Првата мерка мора да биде превенцијата и родителската контрола, а не забраната“, рече тој.
Регионални и европски трендови
Во исто време, повеќе европски и воневропски држави веќе воведоа или најавија строги ограничувања за користење социјални мрежи од страна на деца, поради загриженоста за менталното здравје, онлајн врсничкото насилство, самоповредувањето, опасните интернет-предизвици, нарушената концентрација и изобличените вредности.
Меѓу земјите кои веќе вовеле рестрикции се Австрија, Шпанија, Франција, Данска, Шведска и Австралија, додека Словенија најавува забрана за деца под 15 години. Обединетите нации препорачуваат зголемување на минималната возраст за користење социјални мрежи, а Европскиот парламент предлага граница од 16 години за неограничен пристап.
Потребен општествен консензус
Комуникологот Борјан Кордалов оценува дека секоја забрана може да биде ефикасна само доколку постои широк општествен консензус и реални механизми за спроведување.
„Без активна вклученост на родителите, институциите сами не можат да ја спроведат оваа мерка“, истакна Кордалов.
Иницијативата „Иницијатива за безбедно детство“ бара целосна забрана на социјалните мрежи за деца до 12 години и строга регулација до 16 години, но засега државата останува на ставот дека едукацијата и родителската контрола се поприфатлив пристап од законските забрани.
Извор: dw.com/mk
