Во пресрет на почетокот на Индиктот, односно новата црковна година, која започнува на 1 септември, Вселенскиот патријарх Вартоломеј упати порака посветена на одговорноста на човекот кон природната средина.
„Многудимензионалната современа еколошка криза е криза на човековата слобода, на неговата религија и философија, на неговиот етос и култура. Најнапред доаѓа ‘лошото изопачување’ на нашата слобода, нашето одделување и отуѓување од Изворот на Животот, а потоа следува однесувањето што ја уништува природната средина“, истакнува Вселенскиот патријарх.
Тој потсетува дека Вселенската патријаршија уште од 1989 година континуирано ги нагласува духовните димензии на еколошкитите проблеми и отвора нови патишта за нивно надминување.
Пораката на Вселенскиот патријарх
Со благодатта на Бога, Дарителот на секое добро, денес влегуваме во новата црковна година, почитувајќи го и празнувајќи го, со псалми, химни и духовни песни, нејзиниот почеток како „Ден на молитва за заштита на природната средина“.
Многудимензионалната современа еколошка криза е криза на човековата слобода, на неговата религија и философија, на неговиот етос и култура. Најнапред доаѓа „лошото изопачување“ на нашата слобода, нашето одделување и отуѓување од Изворот на Животот, а потоа следува однесувањето што е погубно за природната средина.
Чувствуваме длабока благодарност поради фактот што пионерските иницијативи и заложби на Вселенската патријаршија, непрекинато од 1989 година до денес, не само што ги открија духовните димензии на еколошкиот проблем, туку отворија и нови патишта и перспективи за негово надминување.
Еколошките конференции, меѓухристијанските и меѓурелигиските дијалози на оваа тема, конкретните предлози на Големата Христова Црква за прашањата поврзани со животната средина, укажувањето на општествените димензии и последици од еколошката криза и други слични активности претставуваат силен еколошки предлог.
Во неговото средиште е неопходноста од една „коперниканска пресвртница“ во разбирањето на идејата за напредокот и во односот на човештвото кон природата, како и во начинот на дејствување на политичките, економските и општествените чинители, на Црквите и религиите, науката и технологијата, како и во образованието на младите поколенија.
Ќе продолжиме, со дела и со зборови, да го истакнуваме еколошкиот предлог на Светата Голема Христова Црква и еколошката динамика на евхаристискиот, подвижничкиот и славословниот однос кон созданието.
Секогаш ќе нагласуваме дека е потребна сериозна богословска работа за разјаснување на автентичната еколошка порака на нашата православна вера и Предание, за доброто на создадениот свет, кој Бог го создаде „многу добар“.
Убедени сме дека истакнувањето на верските и етичките димензии на еколошката закана ќе доведе до осознавање на суштинското значење на „еколошката одговорност“.
Човекот конечно мора да престане да дејствува како ништо да не знае и еднаш засекогаш да се ослободи од заблудата дека планетата Земја може бесконечно да ги поднесува оптоварувањата и уништувањата предизвикани од човекот, како и од илузијата дека природата има способност сама бескрајно да се обновува.
Етосот на одговорност за заштита на природната средина мора да се изразува на глобално, национално, локално и лично ниво.
Повторно нагласуваме дека развивањето на еколошката одговорност претставува „категорички императив“ за човештвото, соочено со една од најголемите закани со кои било повикано да се справи во текот на својата историја.
Очигледно е дека, сè додека преовладува антрополошкиот модел претставен преку „безумниот богаташ“ од Евангелието (Лука 12, 17–21), кој вели:
„Ќе ги урнам амбарите свои и ќе соѕидам поголеми, и таму ќе го соберам сето свое жито и сите свои добра“,
и:
„Душо, имаш многу добра, приготвени за многу години; почивај, јади, пиј и весели се“,
човештвото ја поткопува сопствената иднина и го уништува сопствениот „дом“.
„Современите гревови“ на човештвото создадоа, и продолжуваат да создаваат, нови поделби и раскини меѓу човекот и природата.
Современиот „човекобог“ продолжува со уништувањето на Земјата, не признавајќи мерка и граници во името на геополитичките планови и економските интереси, консумеризмот и задоволувањето на во суштина ненаситни потреби, но и, уште подлабоко, поради внатрешните пресврти во неговото искуство и системот на вредности.
Последиците од глобалната доминација на волјата за манипулирање, инструментализирање и експлоатирање на природата ќе бидат трагични за животот на нашата планета.
Постепеното прифаќање и официјалното востановување на 1 септември од страна на христијанскиот свет како Ден за заштита на природната средина денес добива особено значење како симбол и практично унапредување на единството на христијаните.
Од друга страна, славословењето на „Создателот на сета твар“ на почетокот на Индиктот во нашето богослужбено Предание претставува драгоцено наследство, повик и поттик за почитување на созданието, кое ги трпи последиците од неприродното човечко загрозување.
Почитувани браќа и возљубени чеда,
Почитувањето на основните столбови на еколошката култура може да ги запре тенденциите што водат кон уништување на нашиот заеднички дом и да го отвори „единствениот еколошки пат“ кон одржливиот развој.
Пошироко гледано, човештвото има потреба од согласност околу еден корпус на заеднички темелни вредности, кој во свет исполнет со поделби и поларизации ќе функционира како компас на патот кон иднината.
Како оска на тој систем на вредности го сметаме принципот на солидарноста – како израз на заедничка одговорност, дијалог и искрена заемност – заедно со колективната одговорност за заштита на природната средина.
Од христијанска гледна точка, и практичното почитување на светоста на човечката личност и грижата за целоста на созданието претставуваат суштински изрази на евхаристиското остварување на Црквата и на повикот човекот да стане „свештеник“ на созданието.
Во тој дух, посакувајќи новата црковна година да биде благословена и плодна со добри и богоугодни дела, ја повикуваме врз сите вас, по молитвите и застапништвото на Пресвета Богородица Памакаристос, чија света икона благоговејно ја чуваме во Патријаршискиот храм и ја целиваме „со уста, срце и волја“, благодатта и милоста на нашиот Господ, Бог и Спасител Исус Христос, чие пресвето име нека биде благословено и прославено сега и секогаш и во бескрајните векови.
Амин.
Особено силни за наслов се деловите во кои патријархот предупредува дека човекот мора да ја напушти илузијата дека Земјата може бесконечно да ги поднесува човечките уништувања, како и оценката дека современиот човек „го уништува сопствениот дом“.
Извор: orthodoxianewsagency.gr
