Тепачка, прекинат концерт и мрак во Пештани – дали народот знае што всушност славиме на Голема Богородица?
Концерт на Сузана Гавазова во Пештани, организиран во рамки на одбележувањето на Успението на Пресвета Богородица – Голема Богородица, бил прекинат по тепачка меѓу присутни.
Практично во истиот момент снемало и електрична енергија, а просторот каде што се одржувала веселбата останал во целосен мрак. Полицијата интервенирала со батериски лампи.
Засега нема потврда дека прекинот на струјата бил поврзан со инцидентот.
Но целата сцена неизбежно отвора едно друго прашање:
Знаеме ли како се празнува еден од најголемите православни празници?
Празник, пост и веселба
Оваа година Голема Богородица се падна во петок – посен ден. Црковната традиција токму преку постот, молитвата и Литургијата го нагласува духовниот карактер на празникот.
Во таков контекст, гласна веселба, прекумерен алкохол и тепачки тешко можат да се претстават како достоинствено празнување на ден посветен на Пресвета Богородица.
И ова не е првпат народната традиција да се судри со црковниот карактер на празникот.
Случајот во Берово од 1996 година
Пред 30 години, во Берово во 1996 година, Успението се паднало во среда – исто така посен ден.
Традиционалниот народен ручек бил поместен за следниот ден за да може да се подготвува мрсна храна и курбан.
Подоцна токму тоа станало дел од народните толкувања на трагедијата во која загинаа девет лица, иако нема основа несреќата да се прогласува за „Божја казна“.
Црковни автори, пак, со години предупредуваат дека принесувањето курбан како крвна жртва не е православен чин, туку народен обичај кој се вградил во дел од локалните празнувања.
Пештани не е само изолиран инцидент
Токму затоа Пештани не треба да се гледа само како изолиран инцидент со неколку лица што се степале.
Прашањето е многу пошироко.
Колку од нашите црковно-народни собири денес навистина се црковни, а колку празникот служи само како повод за јадење, пиење, музика и забава?
Ако Берово и Пештани се само случаите што останале документирани во јавноста, колку слични недостоинствени празнувања секоја година се случуваат околу манастири и храмови низ Македонија?
Одговорноста не е само кај народот
И тука одговорноста не е само кај народот.
Треба да се постави и непријатното прашање: дали дел од клирот успева доволно да го воцркови народот и да му објасни што всушност значат празникот, постот и црковното празнување?
Одговорност имаат и организаторите кои под име на црковен празник создаваат настани чија главна содржина стануваат концертот, храната и алкохолот.
Радоста има свои критериуми
Христијанските празници не забрануваат радост.
Но радоста при одбележувањето на православните празници има критериуми воспоставени според православното предание.
Кога Голема Богородица завршува со алкохол, тепачка, полиција и прекинат концерт, тогаш прашањето е сосема оправдано:
Знаеме ли воопшто да ги празнуваме православните празници – и ако од година во година ја губиме нивната суштина, можеме ли истовремено да очекуваме Божји благослов како заедница?
