Црковен журнал Логос
  • ПОЧЕТНА
  • ВЕСТИ
  • РЕЛИГИЈА
  • БОГОСЛОВИЕ
  • АНАЛИЗИ
  • ОПШТЕСТВО
  • МЕДИЈА
Top Posts
Делегација на МПЦ-ОА сослужуваше во Москва и оствари...
Сослужување во Москва по повод 80-тиот роденден на...
Грција: Вооружените сили на армијата ја чествуваат Пресвета...
Под Света Софија откриени 420 метри подземни тунели:...
„Студентската листа“ во Србија најавува заштита на имотот...
Путин: „Секој ден се молам за Русија и...
Муслиманите до 2035 година ќе бидат побројни од...
Истражување за улогата на Руската црква во ширењето...
Руски напад го оштети најстариот храм во Днипро
„Света Софија“ на Нубија ги открива своите тајни
недела, ноември 22, 2026
  • Најава
Црковен журнал Логос
  • ПОЧЕТНА
  • ВЕСТИ
  • РЕЛИГИЈА
  • БОГОСЛОВИЕ
  • АНАЛИЗИ
  • ОПШТЕСТВО
  • МЕДИЈА
Црковен журнал Логос
Црковен журнал Логос
  • ПОЧЕТНА
  • ВЕСТИ
  • РЕЛИГИЈА
  • БОГОСЛОВИЕ
  • АНАЛИЗИ
  • ОПШТЕСТВО
  • МЕДИЈА
Copyright 2025 - All Right Reserved
Почетна ВЕСТИНовости
Новости

Правна битка во Украина: спорната експертиза за УПЦ падна на суд, ДЕСС најавува продолжување на процесот

од Црквенко мај 5, 2026
мај 5, 2026 0 коментари 22 прегледи 6 минути читање Share
FacebookTwitterLinkedinVKRedditWhatsappTelegramViberEmail
22

Одлуката на Шестиот апелациски административен суд во Киев повторно го отвори прашањето дали украинските мерки против црковните структури поврзувани со Москва се водат како безбедносна нужност или како опасен преседан за верската слобода

КИЕВ – Судската битка околу статусот на Украинската православна црква влезе во нова фаза, откако Шестиот апелациски административен суд во Киев ја поништи наредбата на Државната служба на Украина за етнополитика и слобода на совеста — ДЕСС — со која во 2023 година беше одобрена религиоведската експертиза за статутот на УПЦ и нејзината наводна црковно-канонска врска со Московската патријаршија.

Одлуката е донесена на 6 април 2026 година, во предметот бр. 320/26027/23, по тужба на Киевската митрополија на УПЦ против ДЕСС и нејзиниот раководител Виктор Јеленски. Според објавените податоци, судот утврдил дека ДЕСС не ја разгледала претходно поднесената молба на УПЦ за изземање на членови на експертската група поради сомнеж за пристрасност, што било оценето како суштинска процедурална повреда.

Можеби ќе ве интересира и ова
  • 72% од православните во Украина ја гледаат ПЦУ за своја црква, а митрополитот Епифаниј за свој поглавар – Центар „Разумков“
    март 8, 2026
  • Властите во Украина почнаа судска постапка за забрана на делување на странска Црква поради релации со Москва
    септември 7, 2025
  • Патријарх московски Кирил до патријарх Порфириј: Богатото наследство на Свети Сава продолжува да го инспирира српскиот народ
    јануари 28, 2026

Сојузот на православни новинари — СПЖ/UOJ, медиум близок до позициите на УПЦ, ја претстави судската одлука како значаен удар врз правната основа на државната кампања против Црквата. Во анализата објавена на 3 мај, СПЖ оценува дека спорната експертиза не била само технички документ, туку основа врз која во јавноста се создала сликата дека УПЦ е „московска црква“ и дека треба да биде забранета.

Во анализата се нагласува дека судот не го укинал самиот закон, ниту ја запрел пошироката постапка против УПЦ, но го довел во прашање начинот на кој била одобрена експертизата што со години служеше како еден од главните аргументи за тврдењето дека УПЦ останува дел од Руската православна црква. Според СПЖ, токму тоа ја прави одлуката поважна отколку што на прв поглед изгледа.

ДЕСС, пак, ја отфрла интерпретацијата дека судот ја урнал суштината на државната позиција. Во официјалното објаснување од 1 мај, службата наведува дека проблемот е во формално-процедурална рамка и дека одлуката не се однесува на спроведувањето на Законот „За заштита на уставниот поредок во сферата на дејноста на верските организации“. ДЕСС исто така потврди дека на 22 април поднела касациска жалба до Врховниот суд.

Спорната експертиза има долга историја. Таа беше објавена од ДЕСС на 31 јануари 2023 година, по одлуката на Советот за национална безбедност и одбрана на Украина од 1 декември 2022 година. Во заклучокот на експертската група тогаш беше наведено дека новата редакција на статутот на УПЦ од мај 2022 година и одлуките на нејзиниот Собор не довеле до прекин на црковно-канонската врска со Московската патријаршија.

Токму околу ова прашање се води суштинскиот спор. Украинските власти сметаат дека УПЦ не ги прекинала доволно јасно и правно обврзувачки врските со Московската патријаршија, чиј поглавар патријархот Кирил отворено ја поддржува руската војна против Украина. УПЦ, пак, тврди дека уште во мај 2022 година ја прогласила својата независност од Москва, престанала да го спомнува московскиот патријарх на богослужбите и дека државата политички ја злоупотребува канонската терминологија.

Во август 2024 година Врховната Рада усвои закон со кој се забранува дејствувањето на Руската православна црква на територијата на Украина и се создава механизам за ограничување на верски организации што се поврзани со верски центри во држава-агресор. Законот беше изгласан со 265 гласа, а украинските власти го претставија како чекор кон зајакнување на „духовната независност“ на земјата.

Во практична смисла, законот ѝ овозможува на ДЕСС да утврдува дали украински верски организации се поврзани со забранета странска верска структура. Ако таква поврзаност биде утврдена, организацијата добива рок да ги прекине врските, а ако тоа не го стори, државата може да побара судско прекинување на нејзината дејност. Human Rights Watch предупреди дека ваквата формулација е премногу широка и може да има сериозни последици врз верската слобода на верниците на УПЦ.

Во септември 2025 година, украинската влада веќе започна правна постапка што може да доведе до забрана на Киевската митрополија на УПЦ. Associated Press тогаш објави дека државната постапка е насочена кон управниот центар на УПЦ, додека украинските власти тврдат дека не се работи за напад врз православната вера, туку за прекин на институционални врски со Црква што го поддржува агресорот.

Од другата страна, правните застапници и поддржувачите на УПЦ тврдат дека државата создава преседан во кој религиозната припадност и канонската историја се третираат како безбедносен ризик без доволно индивидуализирани докази. Во толкувањето на СПЖ, ако државата може преку спорна експертиза да одреди дека една Црква е „опасна“, тогаш истиот механизам во иднина може да биде употребен и против други верски заедници.

Оваа загриженост не е ограничена само на медиумите блиски до УПЦ. Human Rights Watch оцени дека украинските власти имаат легитимно право да реагираат на безбедносни закани поврзани со руската агресија, но предупреди дека мерките мора да бидат насочени кон конкретни незаконски дејства на поединци или конкретни заедници, а не кон цели религиозни структури врз основа на претпоставени канонски врски.

Слична загриженост изразија и експерти на Обединетите нации, кои во октомври 2025 година предупредија дека Законот бр. 3894-IX може да создаде рамка за државна контрола над религијата ако верската поврзаност автоматски се изедначи со закана за националната безбедност. Тие побараа од Украина да ги преиспита мерките и да престане со постапки што можат неоправдано да ја ограничат легитимната верска активност.

Сепак, украинската страна инсистира дека контекстот не може да се одвои од војната. Киев со години наведува дека Службата за безбедност на Украина води постапки против клирици обвинети за соработка со Русија, ширење проруски пропагандни содржини или поддршка на окупаторските структури. Reuters претходно објави дека украинските власти ги поврзуваат мерките против УПЦ со обвинувања за проруски активности и помагање на руски интереси, додека самата УПЦ ги отфрла тие генерализирани обвинувања.

Така, судската одлука од 6 април не го завршува спорот, но ја менува неговата правна динамика. Таа ја принудува државата повторно да го брани начинот на кој ги изведува експертизите, го поставува прашањето за непристрасноста на експертите и покажува дека дури и во услови на војна административните постапки мора да ги исполнуваат стандардите на правична процедура.

За украинската држава, ова е тест дали борбата против руското влијание ќе остане во рамките на владеењето на правото. За УПЦ, ова е можност да покаже дека правните аргументи против неа се оспорливи. За меѓународните набљудувачи, пак, случајот останува еден од најчувствителните примери на судир меѓу националната безбедност и слободата на совеста во Европа.

Најголемата опасност е спорот да се претвори во црно-бела слика: за едните, секоја критика на државните мерки е руска пропаганда; за другите, секоја безбедносна постапка е прогон на верата. Реалноста е посложена. Украина има право и должност да се заштити од структурите што служат на агресорот, но таа заштита мора да биде правно прецизна, индивидуализирана и докажлива.

Одлуката на апелацискиот суд затоа не е само технички правен момент. Таа покажува дека во воена Украина сè уште постои судска арена во која државните аргументи можат да бидат оспорени. Истовремено, таа не ја укинува државната политика кон верските структури поврзувани со Москва, туку ја внесува во уште посложена фаза, во која секој следен чекор ќе биде внимателно следен и од Киев, и од Москва, и од меѓународните институции.

Извор: Главната анализа на СПЖ/UOJ е објавена на 3 мај 2026 година. Претходната информативна вест за судската одлука е објавена на 30 април 2026 година, а официјалното објаснување на ДЕСС е објавено на 1 мај 2026 година.

ВојнаКиевМосковски патријарх КирилПравославна Црква на УкраинаУкраинаУкраинска Православна Црква
Сподели 0 FacebookTwitterLinkedinVKRedditWhatsappTelegramViberEmail
претходна објава
Папата Лав XIV ја засилува ватиканската дипломатија: сиромашните и мирот во центарот на новиот понтификат
следна објава
Пасха не смее да остане само обичај: дискусија на православните теолози како да се допре до младите

Можеби ќе ви се допадне и ова

Делегација на МПЦ-ОА сослужуваше во Москва и оствари средба со рускиот патријарх...

ноември 22, 2026

Руски напад го оштети најстариот храм во Днипро

ноември 18, 2026

Порошенко: „Томосот за автокефалност од Вселенскиот патријарх донесе голем благослов за милиони...

октомври 22, 2026

Анкета: Над 72% од Украинците поддржуваат целосна забрана на Руската црква

октомври 17, 2026

Протечен документ за заднината на Обединувачкиот собор во Украина

септември 30, 2026

Ерусалимскиот патријарх Теофил III: Со „благослов“ од Трамп ќе посредувам за мир...

септември 1, 2026

Коментирајте Откажи реплика

Мора да се најавите за да коментирате.

Избрани објави

  • Пред нацијата: Како се именувале православните христијани под отоманска власт и што тоа ни открива за Македонците?

    октомври 20, 2026
  • Предавството во и на црквата

    септември 3, 2026
  • Територијалната јурисдикција според православното канонско право

    август 19, 2026
  • Викенд-забавите на малолетниците се сведуваат на дрога и алкохол, системот без одговор

    мај 3, 2026
  • Костовски: Кањонот Матка може да стане „Света гора“ – пропуштената шанса на Македонија

    мај 1, 2026

Последни коментари

Нема коментари за приказ.

Последни објави

  • Делегација на МПЦ-ОА сослужуваше во Москва и оствари средба со рускиот патријарх Кирил

    ноември 22, 2026
  • Сослужување во Москва по повод 80-тиот роденден на рускиот патријарх Кирил

    ноември 22, 2026
  • Грција: Вооружените сили на армијата ја чествуваат Пресвета Богородица како своја заштитничка

    ноември 21, 2026
  • Под Света Софија откриени 420 метри подземни тунели: Нови сведоштва за византиски Константинопол

    ноември 21, 2026
  • „Студентската листа“ во Србија најавува заштита на имотот на Православната црква на Србија во Косово

    ноември 21, 2026
  • Путин: „Секој ден се молам за Русија и за рускиот народ“

    ноември 19, 2026
  • Муслиманите до 2035 година ќе бидат побројни од христијаните во светот, покажува ново истражување

    ноември 19, 2026

Категории

  • Uncategorized (11)
  • АНАЛИЗИ (61)
  • БОГОСЛОВИЕ (2)
  • ВЕСТИ (11)
  • Видео (3)
  • Етика и современи предизвици (72)
  • Изјави и реакции (138)
  • Изјави и соопштенија (71)
  • Интервјуа (10)
  • Колумни (61)
  • Култура (31)
  • Литургија и црковен живот (87)
  • Меѓуправославни односи (114)
  • Меѓурелигиски односи (27)
  • Настани (158)
  • Новости (232)
  • ОПШТЕСТВО (3)
  • Основи на верата (16)
  • Поглед на Исток (59)
  • Поучни текстови (66)
  • Света Гора (114)
  • Свето Предание и Свети Отци (111)
  • Современо општество (180)
  • Теологија и општество (123)
  • Фото (10)
  • Христијанство и Запад (32)
  • Црковна историја и Собори (20)
  • Црковни закони и канони (5)

Албанија Америка Архиепископ Јован на Албанија Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан Божик Бугарски Патријарх Даниил Велигден Војна Вселенска Патријаршија Вселенски патријарх Вартоломеј Грузиски патријарх Илија Грузија Грција Ерусалим Ерусалимскиот патријарх Теофил III Избрани новости Македонија Манастир Ватопед Митрополит Епифаниј Московски патријарх Кирил Патријаршија на Ерусалим Политика Православие Православна Црква на Албанија Православна Црква на Грузија Православна Црква на Грција Православна Црква на Македонија - Охридска Архиепископија Православна Црква на Романија Православна Црква на Русија Православна Црква на Србија Православна Црква на Украина Православна црква на Бугарија Пресвета Богородица Романија Романски патријарх Даниел Русија САД Света Гора Солун Србија Старец Ефрем Ватопедски Украина Христијани Христијанство Црква

За нас

„Логос“ е независна информативна и аналитичка платформа за духовни, црковни и општествени прашања во православниот и современиот свет.

Контакт Стапете во контакт со нас

Не пропуштајте важни настани, текстови и вести од православниот свет

Информатор Претплати се сега (бесплатно)

Последни објави

Делегација на МПЦ-ОА сослужуваше во Москва и оствари средба со рускиот патријарх Кирил
Сослужување во Москва по повод 80-тиот роденден на рускиот патријарх Кирил
Грција: Вооружените сили на армијата ја чествуваат Пресвета Богородица како своја заштитничка
Под Света Софија откриени 420 метри подземни тунели: Нови сведоштва за византиски Константинопол
„Студентската листа“ во Србија најавува заштита на имотот на Православната црква на Србија во Косово

Популарно оваа недела

Од врвен хирург до монах на Света Гора: животната приказна на отец Лука Ватопедски
„Света Софија“ на Нубија ги открива своите тајни
Архиепископот Елпидофор го губи правото да го именува раководителот на архонтите на Вселенската патријаршија
„Студентската листа“ во Србија најавува заштита на имотот на Православната црква на Србија во Косово
Руски напад го оштети најстариот храм во Днипро

Корисни линкови

  • За нас
  • Контакт
  • Информатор
  • Политика за приватност
  • Услови за користење
  • Изјава за пристапност
© Здружение „Логос“ 2025 – 2026 Сите права се задржани
  • Контакт
  • Информатор
  • За нас
Facebook Email Rss
Црковен журнал Логос
  • ПОЧЕТНА
  • ВЕСТИ
  • РЕЛИГИЈА
  • БОГОСЛОВИЕ
  • АНАЛИЗИ
  • ОПШТЕСТВО
  • МЕДИЈА
Црковен журнал Логос
  • ПОЧЕТНА
  • ВЕСТИ
  • РЕЛИГИЈА
  • БОГОСЛОВИЕ
  • АНАЛИЗИ
  • ОПШТЕСТВО
  • МЕДИЈА