Патријархот антиохиски и на сиот Исток, Јован X, на 21 април 2026 година ја посети Антиохија, денешна Антакија во турската област Хатај, каде што се поклони во катедралата „Свети апостоли Петар и Павле“, тешко оштетена во катастрофалниот земјотрес од 6 февруари 2023 година. За време на посетата, во присуство на свештенство, локални претставници и верници, тој вознесе благодарствена молитва и отслужи помен за парохјаните што ги загубиле животите во катастрофата.
Посетата не беше ограничена само на катедралата. Според Orthodox Times и SyriacPress, патријархот ги посетил и другите значајни христијански места во Антиохија погодени од земјотресот, меѓу нив и пештерата на свети Петар, едно од најстарите христијански светилишта во регионот. Овие посети беа јасна порака дека антиохиската Црква не сака само да ја одбележи трагедијата, туку и да го задржи живо присуството на христијанското наследство во градот што има исклучително значење за раното христијанство.
Во рамки на престојот, патријархот Јован X оствари и средба со гувернерот на Хатај, Мустафа Масатли. Според објавените информации, тој го истакнал значењето на соживотот што традиционално се живеел во Антиохија и во соседните области, а воедно разговарал и за обновата на градот и за иднината на локалното христијанско присуство. Подоцна, делегацијата се сретнала и со членовите на општинскиот совет, каде што биле разгледани предизвиците со јавните услуги по земјотресот и значењето на верскиот туризам и на христијанската заедница за идентитетот на градот.
Особено значајно е што за време на овие разговори било нагласено и претстојното востоличување на архимандритот Павле Ордулоглу, родум од регионот, за епископ што ќе се грижи за верните на Антиохиската патријаршија во областа. Според Orthodox Times, бројот на тие верници денес изнесува околу 11.000, што покажува дека, и покрај драматичните демографски и материјални загуби, христијанското присуство во Хатај сè уште е значајно и бара стабилна пастирска грижа.
Посетата на патријархот добива уште подлабока тежина ако се има предвид состојбата на христијанските светињи и на самата заедница по земјотресот. Associated Press во февруари годинава објави дека грчко-православната црква „Св. Павле“ во Антакија, една од клучните цркви на арапско-говорното православно население, останува речиси во урнатини, и дека голем дел од старото градско јадро на Антакија е уништено. AP наведува дека пред земјотресот во Хатај живееле околу 10.000 христијани, што било едно од најголемите христијански присуства во Турција надвор од Истанбул, но дека само мал дел од тие семејства досега се вратиле во центарот на градот.
Според истиот извештај, главната пречка не е само обновата на храмовите, туку и обновата на домовите и деловните простори на заедницата. Претставници на Фондацијата на Грчката православна црква во Антакија сведочат дека по земјотресот изгубиле и до 95 проценти од приходите, бидејќи биле уништени црковните продавници и имотите што ѝ обезбедувале финансиска самостојност на заедницата. Тоа значи дека борбата за обнова е истовремено и духовна, и демографска, и економска.
Во таа смисла, посетата на патријархот Јован X не беше само протоколарен чин, туку силен пастирски и симболичен гест. Со молитвата во разурнатата катедрала, со поменот за жртвите, со средбите со властите и со нагласувањето на соживотот и надежта, поглаварот на Антиохиската црква испрати порака дека христијанското присуство во Антиохија не смее да се сведе на спомен од минатото, туку треба да остане живо и видливо и по една од најголемите трагедии што го погодија овој древен град.
