„Не судете, за да не бидете судени. Зашто со каков суд судите, со таков ќе бидете судени; и со каква мера мерите, со таква ќе ви се мери. А зошто ја гледаш трската во окото на својот брат, а не ја забележуваш гредата во своето око? Или како можеш да му кажеш на својот брат: ‘Дозволи да ти ја извадам трската од окото’, а ете, во твоето око има греда? Лицемеру, извади ја најпрво гредата од своето око, и тогаш ќе видиш јасно да ја извадиш трската од окото на својот брат“ (Мт. 7, 1–5).
Ова е голема и страшна заповед од Христа. Сите ние, почнувајќи од мене, постојано се критикуваме и осудуваме еден со друг, и за тоа ќе одговараме на страшниот Суд на нашиот Господ и Бог, Исус Христос. Тој ќе нè суди затоа што ние ги судиме другите. Се обидуваме да најдеме и најмали грешки кај нашиот ближен, а притоа не ги гледаме сопствените гревови и дури не сакаме ни да размислуваме за нив.
Во своето Послание до Римјаните, светиот апостол Павле го вели следново:
„Затоа немаш изговор, човеку, кој и да си ти што судиш; зашто со тоа што судиш друг, самиот себе се осудуваш, бидејќи ти што судиш ги правиш истите работи. А знаеме дека Божјиот суд врз оние што прават такви работи е според вистината. Зар мислиш, човеку, дека ти што ги судиш оние што прават такви работи, а сам ги правиш, ќе го избегнеш Божјиот суд?“ (Рим. 2, 1–3).
Во овие зборови на свети апостол Павле има голема вистина. Ние не внимаваме на сопствените слабости и гревови, но наоѓаме многу грешки кај другите. Ги бараме, и кога ќе ги најдеме, се грижиме да им ги раскажеме на сите. Лоша навика е – штом дознаеме нешто за нашиот ближен, веднаш да го разгласиме насекаде. Нашиот јазик гори и не можеме да дочекаме да им кажеме на другите што сме виделе и слушнале.
Забораваме дека, ако ги судиме другите, Бог ќе нè суди нас. Забораваме дека немаме право да го судиме ближниот, затоа што тоа е Божја работа, а не наша. Тој е Врховниот Судија, Кој го познава срцето и може да донесе праведна пресуда. А ние го судиме ближниот – и тоа често со многу сурови зборови. Не размислуваме дека нашиот брат или сестра можеби веќе се покајале и дека, како резултат на тоа, нивниот грев веќе е простен.
„Затоа не судете ништо пред време, сè додека не дојде Господ, Кој ќе ги изнесе на виделина скриените работи на темнината и ќе ги открие намерите на срцата; и тогаш секој ќе добие пофалба од Бога“ (1 Кор. 4, 5). Но ние секогаш брзаме да ги судиме другите и не го чекаме Христовиот суд. Ние сме судии на другите, но не и на самите себе.
Еден мудар човек од Израил, Исус Сирахов, рекол:
„Ако си чул некој збор, нека умре со тебе; охрабри се – нема да пукнеш од тоа“ (Сир. 19, 10).
Овие негови зборови се многу важни. Дали некогаш ги забораваме грешките на нашиот ближен? Дали лошиот збор умира со нас? Не – никогаш. Ние го шириме, и на тој начин стануваме како муви што пренесуваат зараза каде и да одат. Не треба да бидеме како муви, туку како пчели, кои летаат од цвет на цвет за да создадат мед. И ние треба да создаваме „мед“, обрнувајќи внимание само на доброто кај нашите браќа и сестри.
За оние што зборуваат лошо за ближните и ги осудуваат, псалмопевецот и пророк Давид рекол:
„Нивното грло е отворен гроб“ (Пс. 5, 10).
Отворете гроб и ќе ја видите нечистотијата и смрдеата што се наоѓа таму. Истата таа одвратна миризба, духовна смрдеа, излегува од нашата уста кога ги судиме другите луѓе. Во истиот псалм, кој се чита на Првиот час, пророкот вели:
„Ќе ги уништиш сите што зборуваат лага“ (Пс. 5, 7).
Но дали ние се оддалечуваме од оние што клеветат други луѓе пред нас? Не, иако би требало.
Она што треба да го направиме е да си го „гризнеме“ јазикот. Сите сме виновни пред Бога и сите имаме многу гревови. Треба да внимаваме на нашите гревови, а не на гревовите на другите. Псалмопевецот вели:
„Зашто пред Тебе никој жив не е праведен“ (Пс. 142, 3).
Никој не е праведен во Божјите очи – сите сме виновни. Оние што ги осудуваат другите често се и клеветници, затоа што нема вистинска основа за нивните обвинувања.
… Во врска со осудувањето, нашиот голем светител, митрополитот Димитриј Ростовски, го вели следново:
„Не ги гледај гревовите на другите, туку испитувај ја својата сопствена злоба. Зашто нема да одговараш за другите, туку само за себе. Нема потреба да внимаваш како живеат другите и какви гревови прават. Внимавај на себе. Дали Му угодуваш на Бога? Дали твојот живот личи на животот на светителите? Дали одиш по патот по кој тие оделе? Дали Бог е задоволен од делата што ги правиш? Оние што ги критикуваат другите се како лажно огледало, кое ги одразува другите, но не го покажува оној што гледа во него. Тие се и како валкана бања, која ги мие другите, а оној што се капе останува нечист. Така е и со оние што ги судат другите: гледаат што јадат и пијат другите, какви гревови прават, а не се гледаат себеси. Го гледаат и најмалиот грев на ближниот, а својот, колку и да е голем, за нив како да не постои. Не сакаат луѓето да знаат за нивниот грев и да зборуваат за него. Но тие самите со радост клеветат, судат и осудуваат други“.
Зар ова не е слика за нас самите, каква што ни ја дава свети Димитриј? Светителот навистина зборува за нас, особено за оние кај кои клеветата и осудувањето станале начин на живот и кои затоа се далеку од она што Христос го вели. Тоа се луѓе кои сакаат да ја извадат трската од окото на својот брат, а да ја остават гредата во своето око.
Да не бидеме како нив. Да се загледаме во себе и да ја побараме Божјата помош во оваа тешка борба против страста на осудувањето. Да не судиме, за да не бидеме судени од Единствениот, Вечен Судија – нашиот Господ Исус Христос, Кому Му припаѓа честа и власта, заедно со Неговиот Отец без почеток и со Неговиот Пресвет и Животворен Дух. Амин.
Автор: Свети Лука Кримски
Извор: pemptousia.com
