Во телевизиска емисија, пред големиот празник на Рождеството Христово, водителка ги поздравуваше околу десеттемина гости, монотоно повторувајќи пред и по нивниот разговор „Среќна Нова година“. Им падна непријатно. Некои одговорија „Среќно Рождество“, останатите „Среќни празници“, но ниту еден не возврати со „Среќна Нова година“…
Водителката, свесно или несвесно, сакаше да ги испровоцира гледачите, премолчувајќи ја – како да не постои – празничната радост на Рождеството Христово. Станува сè почеста појава телевизиските емисии да се користат за промоција на идеолошки ставови, без авторите и водителите да ја земат предвид реакцијата што ја предизвикуваат. Жалосно е и тоа што и годинава во некои европски земји имаше случаи на потценување, па дури и бришење на празникот Рождество Христово од јавниот простор.
Оние кои, честитајќи „Среќна Нова година“ пред Рождеството, сакаа да го демонстрираат својот атеизам, очигледно го игнорираат суштинското: и оваа честитка е христијанска. Зашто самото броење на годините е христијанско – неговиот темел е Рождеството на Богочовекот Исус Христос. Од времето на Неговото раѓање историјата се дели на две епохи: пред и по Него.
Со Христос се поврзани и бројот и имињата на деновите во неделата. Првиот ден е неделата – денот посветен на Господ. Потоа следуваат понеделник, вторник итн., денови „по неделата“. Во јазиците на христијанските народи доминира поимот „Недела“ (Domenica и сл.), или негови варијации: на англиски „ден на Сонцето (на Правдата)“, а на руски „Воскресение“ (Воскресение – Ден на Воскресението). Дека времето има христијанска основа сведочи и фактот што атеистичките авторитарни режими се обидоа да го укинат.
Први се обидоа француските револуционери, со Робеспјер како предводник. Со „револуционерно право“ прогласија дека историјата (повторно) започнува со нивниот режим и го одредија 22 септември 1792 година за прв ден од првата година. Новиот календар почна да се применува на 5 октомври 1793 година, во време на силниот јакобински терор.
Освен промената на хронологијата, револуционерите ги сменија и времетраењето и имињата на месеците. Годината беше поделена на дванаесет месеци по 30 дена, а преостанатите пет или шест денови ги нарекоа „на безпанталонците“ (sans-culottes), односно на радикалните револуционери. Неделите од седум дена ги заменија со три десетдневки, со што неделата исчезна, а со неа и споменот на седумте денови на Создавањето. Се сменија и имињата на месеците и деновите, започнувајќи со укинувањето на името „Недела“.
Револуционерниот календар траеше околу 13 години. Го укина Наполеон на 1 јануари 1806 година. Имаше обид за негова повторна примена во 1871 година, но и тој пропадна, по што целосно се утврди Грегоријанскиот календар. Сепак, француската држава – во име на „верска неутралност“ – во некои астрономски изданија паралелно со Грегоријанскиот го наведува и револуционерниот календар од 1792 година, заедно со стариот Јулијански календар и религиозните календари на муслиманите, Евреите и Коптите. Вреди да се напомене дека сите држави во светот, без оглед на верата на нивното население, го користат Грегоријанскиот – христијански – календар.
Вториот обид за укинување на христијанскиот календар го направија болшевиците во Советскиот Сојуз. Тие не ја сменија хронологијата или месеците, туку бројот на деновите во неделата. Седумдневната недела ја заменија со петдневна, со што ја укинаа неделата. Деновите ги нарекоа „прв“, „втор“, „трет“, „четврт“ и „петти“.
Секој месец имаше шест петдневни недели (30 дена), а годината – 360 плус пет или шест денови, наменети за советска пропаганда (еден ден на Ленин, два дена на Први мај и два посветени на болшевичката револуција). Системот се урна поради силната реакција на рускиот народ, особено на работниците, бидејќи со режимот од две петдневки – девет работни дена и еден ден одмор – им беа намалени деновите за одмор.
И „христијанска“ Европа пред години се обиде да ја укине неделниот неработен ден, под изговор за зголемен промет, вработеност и дневници. Во суштина, со претворањето на неделата во работен ден ќе исчезнеше споменот на седумдневното Создавање и Воскресението на Исус Христос, а неделата ќе станеше обичен ден, како понеделник или вторник. И овој обид за дехристијанизација на Стариот континент пропадна поради силното противење на христијанските граѓани и европските синдикати.
Промените на календарот, преименувањата и укинувањето на неделата од страна на јакобинците и болшевиците одеа паралелно со прогоните на христијаните – свештеници и мирјани – со мачења, прогонства и егзекуции. Заедно со физичкото истребување, се настојуваше и бришење на споменот за слаткиот Исус Христос, Богочовекот на љубовта, мирот и помирувањето. Но годините на нивната власт поминаа; тие беа заборавени, а Тој останува во вековите – поучува, поучува и спасува. Оваа општопозната вистина треба да ги замисли денешните следбеници на Робеспјер и на Ленин–Сталин, во Европа воопшто…
Среќна Нова година.
Автор: Јоргос Н. Папатанасопулос
Извор: vimaorthodoxias.gr