Кога евангелистот Лука го опишува принесувањето на Младенецот Исус во храмот, пророкот Симеон ѝ вели на Пресвета Богородица:
„Ете, Овој е поставен за паѓање и станување на мнозина во Израил, и како знак на противење – и меч ќе ти ја прободе душата – за да се откријат мислите на многу срца“ (Лука 2,34–35).
Токму ова откривање на човечките срца стои во сржта на Новиот Завет. Апостол Петар – со својата ревност, исповед, пад и покајание; Јуда – со учеништвото и предавството; апостол Павле – со гонењето и преобратувањето – сите тие ја потврдуваат оваа пророчка вистина. Истото важи и за ликот на цар Ирод.
Кога дознал дека се родил Месијата, Ирод не видел радост, туку закана за сопствената моќ. За него, Христос морал да биде убиен. Евангелието според Матеј сведочи за бегството на Светото Семејство во Египет и враќањето назад, во паралела со Мојсеј. Но, во еден подлабок смисол, Ирод „победил“: Христос не бил убиен како Дете, но подоцна бил распнат – од други луѓе, од истата причина: затоа што Неговото присуство ја разобличува моќта изградена врз страв и контрола.
И денес, во овој свет, Ирод продолжува да „владее“. Секој пат кога некој човек умира во бомбашки напад, во ракетен удар или како „колатерална штета“, духот на Ирод повторно се појавува. Секој што убива во име на „повисока цел“ ја жртвува иконата Божја во човекот – некого за кого Христос умрел – заради нешто што го смета за поважно од самата светост на животот.
Ова не значи дека никогаш нема ситуации кога употребата на сила се смета за „помало зло“. Но дури и тогаш, човекот останува вмешан во злото – што сведочи колку е длабоко трагична човечката состојба.
Историјата јасно покажува дека злото е постојано присутно и дека никој што бара моќ не може целосно да остане чист. Затоа е опасна илузијата дека некоја политичка идеологија – лева или десна – може безрезервно да се нарече „христијанска“. И десницата и левицата често ја заменуваат вистинската моралност со политичка лојалност.
Политиката има морална димензија, но кога во неа се вложува апсолутна надеж, резултатот е разочарување. „Не се надевајте на кнезови, на синови човечки“, вели Псалмопевецот – и тоа не е само побожна мисла, туку духовен реализам. Секоја власт, порано или подоцна, нè вовлекува во принуда и смрт.
Свети Владимир, кнезот што ја покрсти Русија, се прашувал дали воопшто може да се крсти како владетел, знаејќи дека ќе мора да учествува во војни и егзекуции. Во раната Црква, дури и убиство во самоодбрана барало период на покајание и воздржување од Светата Причест.
Денес, овој „трагичен реализам“ речиси е изгубен. Веруваме дека преку закони и политичка моќ можеме да го направиме светот добар. Можеме да го направиме само малку помалку лош – но секогаш на „иродова ивица“ на насилство и принуда.
Православното предание нè потсетува дека добрата вест доаѓа од иднината – од Царството Божјо кое сè уште не е целосно остварено. Воскресението не го направило светот автоматски подобар; тоа е знак на Царството што доаѓа. А дотогаш, Ирод – во различни облици – продолжува да владее.
И сепак, надежта не е отсутна. Како што сведочи една вистинска приказна за израелско момче и палестинска девојка, тешко повредени во војна, кои станале пријатели за време на лекувањето – љубовта што се раѓа среде страдањето е знак на идното Воскресение. Таа љубов сведочи дека злото нема последен збор.
Автор: о. Џон Гарви, свештеник на Православната Црква во Америка
Извор: Pemptousia.com
