Во време кога во Европа сè почесто се отвораат расправи за местото на верата и христијанските традиции во јавниот живот, германскиот град Диселдорф испрати една прекрасна и охрабрувачка порака: илјадници деца со светлечки фенери, традиционални песни и радосни поворки го прославија свети Мартин Турски, со активно учество на училиштата, градинките и градските институции.
На 10 ноември 2026 година, историското јадро на Диселдорф, главниот град на германската сојузна покраина Северна Рајна-Вестфалија, беше исполнето со светлина, музика и детска радост. Поводот беше традиционалната поворка (Martinszug) во чест на свети Мартин Турски, еден од најпочитуваните христијански светители во Западна Европа, чиј спомен таму се празнува на 11 ноември.
Илјадници светлечки фенери, многу од нив рачно изработени од децата, ги осветлуваа градските улици, а празничната поворка, придружена од музички оркестри и традиционални песни, ја предводеше коњаник што го претставуваше светителот.
Пред Градското собрание и на историскиот плоштад Бургплац беше изведена најпознатата сцена од неговото житие: свети Мартин, како млад римски војник, ја разделува својата наметка и едната половина му ја подарува на сиромав човек кој трепери од студ. Според преданието, истата ноќ Христос му се јавил во сон, облечен во подарената наметка. Овој голем светител од IV век, кој подоцна станал епископ на францускиот град Тур, до денес останува симбол на христијанското милосрдие, човекољубие и несебичност.
Веронауката е дел од редовното образование, а христијанските празници – од училишниот живот
Она што особено заслужува внимание е фактот дека во Германија веронауката има уставно загарантирано место како редовен наставен предмет во државните училишта, со определени законски исклучоци. Членот 7 од германскиот Устав изречно го утврдува нејзиниот статус, а наставата се организира во соработка со соодветните верски заедници.
Во сојузната покраина Северна Рајна-Вестфалија, во која се наоѓа Диселдорф, веронауката е редовен предмет, кој учениците по правило го посетуваат според својата вероисповед, со загарантирано право на ослободување од наставата. Предвидена е и настава по филозофија за учениците што не посетуваат веронаука. Покрај католичка и евангелистичка, се организира и православна, сириско-православна, исламска, еврејска и алевитска верска настава, во согласност со законските услови.
Уште повпечатливо е што самото Министерство за образование на оваа германска покраина, во својот официјален прирачник за основните училишта, изречно наведува дека христијанските празници често ги прославува целото училиште, посочувајќи го токму празникот на свети Мартин како пример. Училишните празнични активности се дел од воспитно-образовниот живот, додека учеството во богослужбите останува доброволно.
И навистина, во Диселдорф училиштата и градинките не се само набљудувачи. Тие организираат празнични поворки, ги подготвуваат децата, изработуваат фенери, пеат традиционални песни и го пренесуваат споменот за светителот на новите поколенија.

Поддршката доаѓа и од градските власти. Во пресрет на главната прослава, градоначалникот на Диселдорф, д-р Штефан Келер, лично ги наградил најубавите детски фенери, изработени од ученици и деца од градинките. Меѓу наградените биле ученици од гимназијата „Света Урсула“, од Јапонското меѓународно училиште и дете од една градска градинка.
Ова е особено значајно во Рајнската област, која има длабоки христијански, особено католички историски корени и вековна традиција на почитување на свети Мартин. Христијанското наследство тука не се третира како нешто што треба да се отстрани од јавниот живот, туку како вредност што заслужува грижа, почитување и пренесување.
Германија официјално ја заштитува христијанската традиција
Но, охрабрувањето не завршува тука.
На 27 март 2026 година, традицијата на празнувањето на свети Мартин во Рајнската област официјално беше внесена во германскиот национален регистар на нематеријално културно наследство, со одлука на сојузните и покраинските власти, по стручната постапка во која учествува Германската комисија за УНЕСКО.
Со ова државата го признава значењето на христијанскиот празничен обичај како културно наследство што заслужува да биде сочувано за идните поколенија.
Според Германската комисија за УНЕСКО, ова празнување ги поврзува луѓето независно од нивната верска припадност и светоглед, поттикнувајќи солидарност, заедништво и меѓусебна почит.
Токму во тоа е силата на овој пример: христијанската традиција се негува, а различностите се почитуваат. Едното не го исклучува другото.
Пример што заслужува големо признание
Браво за Германија! Ова е навистина охрабрувачки пример за тоа како едно современо, демократско и мултикултурно општество може да го зачува своето христијанско наследство, без да ги загрозува слободите и правата на другите.
Пример што заслужува внимание и кај нас, особено кога станува збор за местото на верата, веронауката и традиционалните празници во воспитувањето на младите.
Зошто христијанската песна, празник или обичај би биле пречка во образованието, кога преку нив децата учат за љубовта, милосрдието, добрината и почитувањето на ближниот?
Диселдорф покажува дека секуларноста на државата не мора да значи потиснување на верата од јавниот живот. Дека училиштето може да го негува христијанското наследство, а истовремено да биде отворено за сите. Дека почитувањето на другите вери и култури не бара откажување од сопствените.
Верата и традицијата не се непријатели на современото општество. Тие се дел од неговите корени, историја и идентитет. Вистинската различност не се гради со бришење на традициите, туку со нивно меѓусебно почитување.
А најубавото во сето ова е што децата не учат само за еден христијански светител. Тие учат да споделуваат, да помагаат, да се радуваат заедно и да го сакаат ближниот.
Германија покажа дека христијанската традиција може да живее и да се негува во современа Европа – во семејствата, во училиштата, на градските улици и со поддршка на институциите.
Зашто едно општество не станува послободно кога ги заборава своите корени, туку кога умее да ги почитува – и своите и туѓите.
Извори и видеоматеријал
Текстот е составен врз основа на повеќе независни и институционални извори, меѓу кои:
- Град Диселдорф, 10.11.2026 – официјален извештај за одржаната поворка и наградите. Landeshauptstadt Düsseldorf
- Lokalbüro Düsseldorf – локална репортажа за прославата на 10 ноември. Lokalbüro Düsseldorf
- Ddorf-Aktuell – преглед на поворките низ градските населби. Internetzeitung Düsseldorf
- Германска комисија за УНЕСКО – официјално образложение за културното наследство и вклучувањето на училиштата и градинките. Deutsche UNESCO-Kommission
- Диецеза Ротенбург–Штутгарт – историски и биографски податоци за свети Мартин. Diözese Rottenburg-Stuttgart