Архиепископот на Хелсинки и на цела Финска, г. Илија, остро реагираше на неодамнешната беседа на московскиот патријарх Кирил, во која развојот на советското нуклеарно оружје беше поврзан со подвижничкиот живот и молитвите на свети Серафим Саровски.
Архиепископот Илија оцени дека е „шокантно“ името на еден од најпочитуваните православни светители да се поврзува со оружје за масовно уништување.
Според него, светоста не може да се користи како морално оправдување за воена моќ, а беседата на патријархот Кирил не претставува богословие, туку политичка агенда.
„Оваа беседа не е богословие. Ова е политичка агенда.“
Светителот на мирот и оружјето на уништувањето
Архиепископот потсетува дека свети Серафим Саровски е симбол на мирот, смирението, милосрдието и простувањето.
Неговата најпозната изрека гласи:
„Стекни мирен дух и илјадници околу тебе ќе се спасат.“
Спротивставувајќи ја оваа порака на природата на нуклеарното оружје, архиепископот Илија забележува:
„Една нуклеарна боева глава е доволна за да уништи илјадници луѓе околу тебе. Меѓу овие две нешта нема простор за поинакво толкување.“
Светоста не го создаде Арзамас-16
Осврнувајќи се на историјата на Саров, архиепископот потсетува дека Саровскиот манастир бил затворен од советскиот режим во 1927 година.
Монасите биле прогонувани, а многумина и погубени. Светите мошти на свети Серафим биле осквернавени и однесени.
Празните манастирски простории најпрво биле користени за сместување деца без родители, а потоа манастирот бил претворен во логор за притвор.
Во 1946 година областа била претворена во таен истражувачки центар за проектирање нуклеарно оружје. Градот Саров исчезнал од картите и бил преименуван во Арзамас-16 — затворен град во кој можело да се влезе само со посебна дозвола.
Таму била создадена првата советска атомска бомба, а развојот на руското нуклеарно оружје продолжува и денес.
„Нуклеарното оружје не беше сместено во Саров поради светоста на тоа место. Беше сместено таму затоа што светоста претходно беше протерана.“
Архиепископот Илија нагласува дека со поврзувањето на советската нуклеарна програма со молитвите на свети Серафим, новомачениците се претставуваат како духовни гаранти на делото на оние што ги прогонувале.
„Кога патријархот Кирил зборува за Бога со јазикот на политиката, тој повеќе не ја проповеда евангелската порака. Тој проповеда државна идеологија.“
„Не постои православно нуклеарно оружје“
Архиепископот Илија истакнува дека мисијата на Црквата не смее да се поистоветува со државните стремежи, ниту да му дава духовен авторитет на оружјето за масовно уништување.
„Православната црква на Божествената литургија секогаш се моли ‘за мир на целиот свет’, а не за победа на оружјето на одредена држава.“
Тој додава:
„Не постои православно нуклеарно оружје. Државата нека ја проценува потребата од постоењето и употребата на своето оружје. Мисијата на Црквата не е да благословува оружје за масовно уништување.“
На крајот од својата реакција, архиепископот потсетува дека свети Серафим Саровски не е светител само на Русија, туку на целата Православна црква.
Неговиот спомен се празнува и во Православната црква на Финска, неговите икони се наоѓаат во финските православни храмови, а светителот е особено почитуван меѓу тамошните верници.
„Не можете да регрутирате светител. Можете да го употребите неговото име или неговиот лик, но уверен сум дека тој самиот не би го прифатил тоа.“
Целосната изјава на архиепископот на Хелсинки и на цела Финска, г. Илија
Во шумите на Саров беа испишани две сосема различни приказни.
Во почетокот на XIX век таму се подвизувал свети Серафим Саровски, пустиник кој живеел сам во мала ќелија зад манастирот, хранел мечка од својата рака и го пречекувал секој човек што ќе дошол пред неговата врата.
Тој станал еден од најомилените светители во Русија.
Еден век подоцна, во истата шума и делумно во истите згради, било произведено првото нуклеарно оружје на Советскиот Сојуз.
На 1 август 2026 година овие две реалности беа поврзани една со друга.
Беседата на патријархот московски Кирил, одржана на празникот на свети Серафим во Дивеевскиот манастир, отвора сериозни прашања.
Патријархот тврдеше дека не било случајно тоа што советското нуклеарно оружје било развиено токму на местото каде што се молел светителот. Според него, создавањето на оружјето, на некој начин, било плод на молитвите на свети Серафим.
Меѓу присутните се наоѓаа високи претставници на рускиот државен апарат, одговорни за програмите за нуклеарна енергија и нуклеарно оружје.
На крајот од својата беседа, патријархот се помоли за заштита на Русија, на нејзиниот православен претседател и на нејзините вооружени сили.
Оваа беседа не е богословие.
Ова е политичка агенда.
Шокантно е што патријархот го поврзува благословувањето на оружјето за масовно уништување со името на свети Серафим Саровски.
Најпознатата изрека на светителот гласи:
„Стекни мирен дух и илјадници околу тебе ќе се спасат.“
Нуклеарното оружје е целосна спротивност на оваа изрека.
Една нуклеарна боева глава е доволна за да уништи илјадници луѓе околу тебе.
Меѓу овие две нешта нема простор за поинакво толкување.
Саровскиот манастир има крвава историја од советскиот период. Бил затворен во 1927 година.
Монасите биле прогонувани од болшевиците, а многумина биле погубени. Светите мошти на свети Серафим биле осквернавени и однесени.
Празните ќелии првично биле користени за сместување деца без родители, собирани од различни делови на земјата.
Потоа манастирот бил претворен во логор за притвор.
Конечно, во 1946 година, областа била претворена во истражувачки центар за проектирање нуклеарно оружје, бидејќи изолираната шума овозможувала незабележливо тестирање, а потребните згради веќе постоеле.
Самиот град Саров исчезнал од картите.
Бил заменет со името Арзамас-16, ограден град кој официјално не постоел и во кој никој не можел да влезе без посебна дозвола.
Таму била изработена првата советска атомска бомба, а развојот на руското нуклеарно оружје таму продолжува до денес.
Нуклеарното оружје не беше сместено во Саров поради светоста на тоа место.
Беше сместено таму затоа што светоста претходно беше протерана.
Денес патријархот Кирил сугерира дека истражувачкиот центар, изграден врз гробовите на монасите на самата Црква, претставува плод на нивните молитви.
На тој начин новомачениците се претставуваат како гаранти на делото на оние што ги прогонувале.
Кога патријархот Кирил зборува за Бога со јазикот на политиката, тој повеќе не ја проповеда евангелската порака.
Тој проповеда државна идеологија.
Православната црква на Божествената литургија секогаш се моли „за мир на целиот свет“, а не за победа на оружјето на одредена држава.
Не постои православно нуклеарно оружје.
Државата нека ја проценува потребата од постоењето и употребата на своето оружје.
Мисијата на Црквата не е да благословува оружје за масовно уништување.
Свети Серафим Саровски не е светител само на Русија.
Тој е светител на целата Црква.
Неговиот спомен се празнува и во богослужбите на Православната црква на Финска, а неговите икони ги украсуваат и нашите храмови. Тој е особено почитуван од верниците на нашата Црква.
Свети Серафим го пречекувал секој човек со зборовите:
„Христос воскресна, радост моја!“
Секого.
Дури и разбојниците што го претепале со секира, оставајќи го подгрбавен до крајот на неговиот живот.
И покрај тоа, тој го молел судијата да не ги казнува.
Смирението на свети Серафим и неговиот грб, свиткан од раните, се вистинското наследство на Руската црква.
Не Арзамас-16.
Не можете да регрутирате светител.
Можете да го употребите неговото име или неговиот лик, но уверен сум дека тој самиот не би го прифатил тоа.
† Илија
Архиепископ на Хелсинки и на цела Финска
Извор: orthodoxianewsagency.gr
