Митрополитот, Старец на Халкидон, г. Емануил изјави дека дилемата „Константинопол или Москва?“, која Руската Црква им ја постави на другите Православни Цркви, претставува рана на телото на Црквата.
Говорејќи од Градското собрание во Вилнус, во рамки на настан на тема „Константинопол и Москва: трансформации на црковниот случај и влијанието на империјалната политика“, тој истакна дека ова прашање не е само канонско или дипломатско, туку длабоко духовно.
За време на својата посета на Литванија, митрополитот ја одржа главната беседа на тема „Црковното и канонското значење на промените во јурисдикцијата“, осврнувајќи се на теолошките, историските и еклисиолошките аспекти на проблемот.
Посебно внимание посвети на црковното прашање во Украина, нагласувајќи дека Православната Црква на Украина денес е „неоспорна и целосно жива реалност“. И покрај институционалните или структурните недостатоци што неизбежно ги придружуваат секој човечки потфат, станува збор за бројна заедница верници кои со болка го бараат својот пат кон слободата во Христос – реалност што, според него, треба искрено да се признае.
Митрополитот Емануил го оцени расколот меѓу Константинопол и Москва како најсериозен настан по Големиот раскол меѓу Рим и Константинопол во 1054 година.
Тој потсети дека расколот од 1054 година претставува историска почетна точка на низа драматични настани кои директно ја засегаат и Украина. Според него, црковната историја на таа земја е обележана со три големи расколи, секој со сопствена тежина и човечка трагедија.
Настаните од 1054 година довеле до создавање на национални и помесни Цркви, тесно поврзани со новоформираните држави. Иако локалноста на Црквата е теолошки оправдана и евангелски заснована, проблемот се појавил кога таа локалност постепено се претворила во национална исклучивост, при што границите на епископиите почнале да се поистоветуваат со државните граници.
Во украинските земји, оваа етнофилетистичка конфузија довела до нов раскол во 1596 година со Унијата во Брест, кога била создадена т.н. Гркокатоличка Црква – заедница што го задржала источниот литургиски облик, но го прифатила папскиот примат. Иако некои историчари го нарекуваат овој настан „Мал раскол“, за луѓето што ги почувствувале неговите последици, поделбите биле длабоки и болни, со разединети заедници и семејства.
Третата голема пукнатина, според митрополитот, се случила во периодот 2018–2019 година, кога Руската Црква го прекинала општењето со Фанар, ставајќи ги другите Православни Цркви пред болниот избор: Константинопол или Москва.
„Ова е рана на телото на Црквата“, нагласи тој, додавајќи дека зад дипломатската терминологија стои суштинското прашање – кому му припаѓа Црквата? Верниците во Киев или Лавов, кои секоја недела одат во храм, ја носат својот личена болка и духовна потреба, а не канонските формулации. Институциите, пак, често постапуваат без доволно чувствителност кон таа човечка реалност.
Во заклучокот од својата беседа, митрополитот изрази надеж дека и најдлабоките и најболни расколи можат со текот на времето да бидат исцелени, потсетувајќи дека долгата црковна историја сведочи за можноста за надминување и на најтешките рани.
Извор:orthodxoianewsagency.gr
