Свети Пајсиј: Семејството како мала Црква
Семејството е првата мала црква на човекот. Таму се испитува љубовта, таму се открива трпението, таму се гледа дали верата е вистинска или само зборови.
Современите светители на Православието многупати имаат говорено за напнатоста, кавгите и конфликтот во домот, нагласувајќи дека најголемата борба не се води надвор од вратата, туку често внатре во самото семејство.
Човек може да покажува учтивост надвор, но дома да го изгуби својот мир. Но токму таму се оценува вистинската духовна состојба. Семејството е местото каде се учи за жртвата, простувањето и вистинската љубов.
Што велеше Свети Пајсиј
Свети Пајсиј Светогорец велеше: „Домот што нема смирение, станува бојно поле“. Објаснуваше дека повеќето кавги не почнуваат од големи проблеми, туку од мали егоизми кои растат и стануваат ѕидови меѓу луѓето.
Кога едниот сака да надвладее над другиот, мирот исчезнува. Светителот ги советуваше сопружниците да не гледаат кој е во право, туку кој прв ќе направи чекор кон мирот.
„Во бракот не победува оној што ја добива кавгата, туку оној што ја одржува љубовта жива“, велеше. Нагласуваше дека понекогаш тишина исполнета со молитва вреди повеќе од десет точни одговори.
Свети Порфириј и атмосферата во домот
Свети Порфириј зборуваше со голема чувствителност за семејната атмосфера. Велеше дека децата не ги слушаат толку зборовите, колку што ја чувствуваат атмосферата во домот.
Ако има напнатост, викање, горчина и студенило, тоа длабоко се врежува во нив. Но ако има мир, простување и молитва, тие растат со внатрешна сигурност.
Советуваше луѓето да не се обидуваат да го менуваат другиот со притисок и викање, туку со љубов и молитва. „Молитвата зборува погласно од викањето“, велеше.
Кога сопругот или сопругата постојано се задржуваат на грешката на другиот, раната се продлабочува. Но кога започнуваат од сопственото покајание, се менува целиот дом.
Советот на Свети Јаков Цаликис
Свети Јаков Цаликис имаше особена чувствителност за семејните проблеми и често велеше дека ѓаволот најпрво го напаѓа семејството, бидејќи таму се раѓаат душите и таму се сади верата.
Кога меѓу браќа, сопружници или родители и деца ќе влезе осуда и суровост, срцето се суши.
Советуваше никогаш да не завршува денот со горчина. „Да не ве затекне ноќта гневни“, велеше, потсетувајќи на апостолскиот збор. Дури и кога има горчина, треба да претходи простувањето, инаку раната станува корен.
Свети Ефрем и силата на тишината
Свети Ефрем Катунакиски, голем подвижник на Света Гора, даваше големо значење на тишината и расудувањето.
Велеше дека човек во гнев не гледа јасно, затоа не треба да се носат одлуки во лутина. „Нека помине облакот, па потоа зборувај“, советуваше.
Тишината не е слабост, туку духовна сила, кога е придружена со смирение и молитва.
Сведоштво од Света Гора
Старец Јосиф од Света Гора истакна дека повеќето семејни конфликти настануваат затоа што луѓето бараат оправдување, а не спасение.
„Ако влезеш дома како судија, ќе најдеш непријатели. Ако влезеш како човек што сака да го сочува мирот, ќе најдеш браќа“, рече.
Додаде дека молитвата пред тешки разговори го менува исходот. Кога човек најпрво вели: „Господи, просветли ме да не повредам“, често се избегнуваат големи штети.
Големите Отци на Црквата
Отците на Црквата, од Свети Јован Златоуст до Свети Василиј Велики, даваа огромно значење на мирот во домот.
Свети Јован Златоуст велеше дека домот треба да биде мала Црква – не место на власт, туку место на жртва. Мажот да љуби со жртва, жената со доверба, децата со почит, родителите со расудување.
Свети Василиј Велики учеше дека јазикот може да биде нож или лек. Еден груб збор може да остане со години во душата на дете или сопружник. Затоа воздржаноста во зборот е духовна борба.
Простувањето е решението
Светителите не велеле дека кавги нема да има. Но велеле дека не смеат да станат постојана состојба.
Разликата не е дали ќе има судир, туку дали ќе има покајание. Свети Пајсиј велеше дека Бог понекогаш дозволува мали тешкотии во семејството за да научиме вистинска, а не егоистична љубов.
Трпението кон другиот е форма на молитва. Простувањето е форма на жртва. А смирението е вратата кон мирот.
Помалку „јас“, повеќе Христос
Кога во домот ќе започне „прости ми“, тогаш започнува и благодатта Божја. Кога владее „јас бев во право“, тогаш започнува студенилото.
Семејството не се спасува со аргументи, туку со крст. Со малку помалку „јас“ и малку повеќе Христос.
Тоа поучуваат Светителите. И тоа останува најголемата вистина за секој дом што сака да стане место на благослов, а не бојно поле.
Составено од: Георгиос Теохарис
Извор: vimaorthodoxiaa.gr
