Во Белград беше најавена иницијатива за формирање на „Меѓународен совет за заштита на православниот канонски поредок“, како еден од заклучоците на конференцијата „Заштита на верските права и православното наследство“, одржана на 30 април во Прес-центарот на Здружението на новинарите на Србија. Настанот го организираше Центарот за геостратешки студии од Белград, во рамките на пошироката иницијатива „Блокада на агресијата врз Црквата“.
Според организаторите, целта на новиот Совет е да ги следи процесите што можат да влијаат врз канонското единство на Православната Црква, да ја анализира улогата на верските институции во современите геополитички околности и да подготвува стратешки анализи, извештаи и препораки за зачувување на канонскиот поредок. Иницијативата, како што е наведено, била покрената на предлог на митрополитот Запорошки и Мелитополски Лука.
Организаторите повикаа во работата на Советот да се вклучат стручњаци од областа на теологијата, канонското право, меѓународните односи, правото, општествените науки, медиумите и културата. Во достапните објави, меѓутоа, засега не се наведени статут, официјален состав, седиште, правна регистрација, начин на финансирање или институционално покровителство од некоја Помесна православна црква. Затоа Советот, во оваа фаза, најточно може да се опише како најавена меѓународна аналитичко-адвокатска платформа, а не како официјално црковно тело.
На конференцијата учествуваа говорници од Србија, Република Српска, Украина, Белорусија, Франција, Летонија и Грузија. Меѓу нив беа Драгана Трифковиќ, генерална директорка на Центарот за геостратешки студии, православниот публицист Руслан Калинчук од Украина, свештеникот Милaдин Митровиќ од Српската православна црква, Дмитриј Бељаков од Белорусија, Арно Девелај од Франција, Руслан Панкратов од Летонија и Гулбат Рчиладзе од Грузија. Темите се движеа од положбата на православните заедници и заштитата на црковниот имот, до Украина, Косово, Балтичките држави, Грузија и улогата на меѓународното право во заштитата на верските слободи.
Во излагањата и заклучоците беше видлива силна геополитичка рамка. Дел од учесниците остро ја критикуваа улогата на Фанар во украинското црковно прашање, како и влијанието на западните политички центри врз меѓуправославните односи. Особено беше нагласена положбата на Украинската православна црква, како и загриженоста за православните заедници во Балтикот, Косово и Грузија.
Центарот за геостратешки студии, кој стои зад конференцијата, се претставува како невладино и непрофитно здружение основано во Белград во 2014 година, со цел изработка на геостратешки анализи, истражувања и стратешки документи. Во сопственото претставување Центарот нагласува дека делува во насока на државните и националните интереси на Србија, зачувување на традиционалните вредности, суверенитетот и регионалното и меѓународното поврзување со сродни организации.
Токму затоа иницијативата предизвикува внимание и бара внимателно читање. Од една страна, заштитата на верските права, црковниот имот и православното наследство се реални и сериозни теми, особено во региони погодени од војна, политички притисоци и нерешени идентитетски спорови. Од друга страна, самата структура на настанот, изборот на теми и говорници, како и нагласениот геополитички јазик, покажуваат дека иницијативата не е само богословска или правна, туку и јасно поставена во контекстот на современите судири околу Украина, Балканот, Фанар, Русија и западното влијание во православниот свет. Од Прес-центарот на УНС е наведено дека информацијата може да содржи ставови кои не се ставови на самиот Прес-центар и дека за содржината и точноста на податоците одговара организаторот. Тоа дополнително укажува дека веста треба да се третира како објава на иницијатива од конкретен организатор, а не како официјална позиција на Српската православна црква или на некој поширок православен соборен орган.
Извор: https://geostrategy.rs/srbija-medjunarodna-konferencija-zastita-verskih-prava-i-pravoslavne-bastine/
