Кратката молитва што му се припишува на свети Ефрем Сирин со право се нарекува молитва на Великиот пост. Таа се чита двапати на крајот од секоја богослужба, од понеделник до петок, и претставува духовно срце на посниот подвиг.
Молитва на свети Ефрем Сирин
„Господи и Владико на мојот живот, дух на мрзливост, униние, властољубие и празнословие не ми давај.
А дух на целомудрие, смиреноумие, трпение и љубов дарувај ми мене, Твојот слуга.
Да, Господи Цару, дарувај ми да ги гледам моите прегрешенија и да не го осудувам братот мој, зашто благословен си во вековите на вековите. Амин.“
Оваа молитва го содржи целиот духовен пат на покајанието. Во неа најнапред се именуваат состојбите што го разоруваат човекот одвнатре, а потоа добродетелите што го возобновуваат.
Во првиот дел верникот Го исповеда Бога како Господар на својот живот. Изразот „Господи и Владико на мојот живот“ нè потсетува дека животот не е наша сопственост, туку дар. Со ова започнува секое вистинско покајание — со признавање на вистинскиот Центар.
Четирите духовни болести
Мрзливоста не е само телесна пасивност, туку духовна неподвижност — состојба во која човекот престанува да сака да се менува. Унинието е внатрешна темнина и безнадежност, чувство дека ништо нема смисла. Властољубието го поставува нашето „јас“ како мерка на сите нешта, а празнословието ја злоупотребува силата на зборот, претворајќи го од средство за вистина во средство за расеаност и осуда.
Овие состојби се препреки за покајание, бидејќи го затвораат човекот во себе.
Четирите добродетели
Во вториот дел од молитвата се бара дух на целомудрие — чистота и внатрешна целовитост; смиреноумие — способност да се види вистината за себе; трпение — зрелост што не осудува и не брза; и љубов — врв и плод на сите добродетели.
Особено значајна е последната прозба: да ги гледаме сопствените прегрешенија и да не го осудуваме братот. Гордоста често се крие дури и во побожноста. Човек може да ги гледа своите слабости, но ако истовремено ги осудува другите, тој повторно паѓа во истата замка. Затоа молитвата завршува со барање за вистинска духовна трезвеност.
Метаниите како телесна молитва
По секоја прозба се прави метанија — поклон до земја. Во Великиот пост телото учествува во молитвата. Поклонот е исповед дека паѓаме, но и надеж дека ќе станеме. Тој е телесен печат на внатрешното покајание.
Молитвата на свети Ефрем Сирин не е долга, но во неа е содржана целата духовна динамика на Великиот пост: од препознавање на болеста, преку барање исцеление, до преобразба во љубов.
