Пишува: Панајотис Ант. Андриопулос
Во Украина е закажано судско рочиште во постапката што може да доведе до укинување на Украинската православна црква предводена од митрополитот Онуфриј, која украинските власти ја сметаат за поврзана со Москва.
Адвокатот на оваа црковна структура, Микита Чекман, соопштил дека судската расправа ќе се одржи на 2 јули 2026 година, во 10 часот, пред Шестиот управен апелациски суд.
Постапката е поведена по тужба на украинската Државна служба за етнополитика и слобода на совеста, со барање да биде прекината дејноста на Киевската митрополија предводена од митрополитот Онуфриј, а со тоа и на целата Украинска православна црква позната под кратенката УПЦ.
Доколку судот го прифати барањето, црковната структура би можела да се соочи со губење на својството правно лице, затворање на банкарските сметки и губење на правата за управување со храмовите и манастирите.
Украинските власти сметаат дека УПЦ и натаму одржува скриени врски со Московската патријаршија, што во услови на војна се оценува како закана за националната безбедност.
Од друга страна, црквата предводена од митрополитот Онуфриј ги отфрла обвинувањата. Нејзините претставници тврдат дека уште во мај 2022 година била прогласена целосна независност од Москва и дека сегашната постапка претставува пристрасно гонење и нарушување на верската слобода на нејзините верници.
Сепак, авторот на анализата посочува на изјавата на Михаил Мелех, специјален претставник на министерот за надворешни работи на Русија за меѓународна соработка во областа на верските слободи.
За време на Руско-асеанскиот деловен форум во Казан, одржан од 17 до 19 јуни 2026 година, Мелех изјавил дека Украина претставува еден од највпечатливите примери на нарушување на правата на верниците во светот.
Рускиот претставник зборувал за напади врз свештеници, кривични постапки против нив и преземање црковни храмови. Тој навел дека украинските власти започнале најголем бран на гонење во современата историја на земјата против Украинската православна црква, за која отворено рекол дека ѝ припаѓа на Московската патријаршија и дека е најголемата верска заедница во Украина.
Според авторот, ваквата изјава покажува дека тврдењето на црковното раководство во Киев дека целосно ги прекинало врските со Москва не е потврдено во практиката.
„Што значи тогаш тоа што приврзаниците на митрополитот Онуфриј тврдат дека ги прекинале врските со Москва? Тоа никогаш не се случило, ниту важи денес. Русија ја смета Црквата во Украина за сопствено прашање“, оценува Андриопулос.
Авторот смета дека токму влијанието на Москва е една од причините поради кои дел од помесните православни цркви не ја признаваат автокефалната Православна црква на Украина, предводена од митрополитот Киевски Епифаниј, на која Вселенската патријаршија ѝ додели Томос за автокефалност.
Според него, тие цркви од различни причини избегнуваат да ѝ се спротивстават на Москва или да ја нарушат својата соработка со Православната црква на Русија.
Андриопулос го отфрла тврдењето дека постапките против црковната структура на митрополитот Онуфриј претставуваат верски прогон. Тој оценува дека правните мерки што ги презема Украина се оправдани во услови на војна, имајќи ја предвид, како што тврди, нејзината трајна поврзаност со државата што ја нападна Украина.
Авторот посочува и дека Русија настојува црковното прашање да биде дел од разговорите за евентуален мировен договор.
Според неговата анализа, Москва не е подготвена да се откаже од влијанието што го остварува преку црковните структури во Украина. Истото важи и за нејзиниот однос кон православните заедници во балтичките држави.
На крајот, Андриопулос ги повикува помесните православни цркви повторно да ја проценат состојбата и да го преиспитаат својот однос кон црковното прашање во Украина.
„Историјата, на еден или на друг начин, ќе ја надмине нивната пасивна позиција“, заклучува авторот.
Извор: https://fosfanariou.gr/
