Ниту една војна, колку и да изгледа неизбежна, не може да нè натера да се помириме со неа. Дури и кога некој ја смета за оправдана, не можеме а да не застанеме со голема претпазливост пред смртта, уништувањето, злото, одмаздата, омразата и многуте рани што таа ги носи.
Војната е укинување на љубовта како пат на напредокот на човекот и на светот, кој води кон Бога, но и кон заеднички живот. Таа ги брише лицата од времето и од картата на животот, често преку т.н. „колатерални штети“. Лесно е некој да застане на страната на една или друга завојувана страна. Потешко е да се почувствува болката што се раѓа, несигурноста, стравот, последиците врз животот, економијата и начинот на постоење на нашиот свет.
Читајќи многу коментари на интернет, гледаме колку лесно луѓето стануваат фанатични во логиката на прашањето „кој е во право“. Често гледаме едностраност: им простуваме на оние што ги поддржуваме, покажуваме снисходливост кон оние што, според нас, се виновни, а сме рамнодушни кон фактот дека војната создава неповратни последици – губење на животот на секој човек, кој „нема втор живот“. Така стануваме безчувствителни и на крајот одбиваме да го гледаме светот во перспективата во која Бог го создал – туку се држиме до сопствените идеи.
Некој лесно би можел да се запраша: дали светот се менува без да се уништат „лошите“? Освен релативноста на тоа кој навистина е лош и дали злото е само на едната страна, треба да ја гледаме војната како духовен неуспех на човештвото – неуспех да ги реши своите разлики преку дијалог, разбирање, потребни отстапки и надминување на личниот интерес. Но често не гледаме така, затоа што бараме религијата да ги благословува политичките стремежи и да ги осудува ставовите на противниците. Понекогаш дури и Го користиме Бога за нашите цели. Потребни ни се покајание и смирение за да ја видиме целата вистина.
Треба да бидеме реални. Човечката природа, по сопствен избор, е обземена од владеењето на сопствениот интерес. Првата мисла на лидерите, на народите и на заедниците е она што им користи. Сè додека оваа логика преовладува, звуците на војните ќе изгледаат незапирливи. Но, дури и ако некои посакуваат соживот, преговори и мир, не можеме да ја занемариме познатата латинска изрека: „si vis pacem, para bellum“ – „ако сакаш мир, подготви се за војна“.
Војната е состојба во која Црквата изгледа немоќна да понуди решение освен молитвата. Верниот човек нема да престане да ја смета секоја агресивна војна за грев. Но знае и дека не постои само едно толкување, ниту едно апсолутно право. Во неможноста да предложиме решение, да останеме смирени. Да не аплаудираме на неправедни војни, на експанзионизам, тоталитаризам, фанатизам, омраза и лажни објаснувања.
Во војна нема пријатели – има само сојузници по интерес. Но постои и една правец кој е дар од Бога: борбата за слобода, за правото на живот и за достоинство, кога тоа не ти го признаваат оние што мислат дека нивната идеологија може да се наметне затоа што се чувствуваат силни.
И затоа, приклонувајќи ги колената на душата и телото, да молиме темнината на ѓаволот што носи смрт да не надвладее, туку да победи мирот Божји, „кој го надминува секој разум“.
Автор: протојереј-ставрофор Темистокле Морцанос, доктор по богословие
Извор: pemptousia.gr
