„Архиепископ Анастасиј на Албанија: Во Македонија населението е само номинално православно, Црквата мора да ја разбуди верата кај луѓето, особено меѓу младите кои се повеќе се оддалечуваат од духовниот живот.”
Архиепископ Анастасиј за суштината и предизвиците на црковното сведоштво
Во својата статија „Orthodox Mission: Past, Present and Future“, Архиепископот на Тирана, Дурес и цела Албанија, г. Анастасиос, ја отвора темата за мисијата на Православната Црква како суштинска пројава на нејзиниот живот. Според него, Црквата не може да се замисли без мисионерство, затоа што сведоштвото за Христос и спасението на луѓето претставуваат главен призив на секоја православна заедница.
Историски развој
Византиска епоха
Во времето на Византија, мисијата не била само индивидуален подвиг, туку државно и црковно организирана акција. Императорите и патријарсите поддржувале ширење на верата меѓу соседните народи. Особено во IV–VI век, мисијата била врзана со ширењето на христијанската култура и право, кои станале темели на многу народи во Источна Европа.
Словенска мисија
Светите браќа Кирил и Методиј (IX век) оставиле траен белег во историјата. Со создавањето на глаголицата и преводот на богослужбените книги, тие овозможиле словенските народи да го примат христијанството на свој јазик. Овој принцип – „литургија на мајчин јазик“ – и денес е карактеристика на православната традиција.
Руската експанзија
Од XVI до XIX век, руските мисионери патувале низ Сибир, достигнувајќи ја и Алјаска. Тие не само што проповедале, туку создавале училишта, азбуки, преводи и медицински мисии. Пример е Свети Инокентиј Вениаминов, кој ја превел Библијата на алеутски јазик и ги едуцирал локалните народи.
Современата состојба
Африка – континент на нови можности
Александриската патријаршија денес е активна низ цела Африка. Се отвораат над 200 парохии, со сопствени богословски училишта и социјални центри. Многу свештеници се веќе Африканци, што покажува дека мисијата не е наметнување однадвор, туку локален раст на верата.
Азија и Пацификот
Во Јапонија, наследството на Свети Николај Јапонски продолжува преку мала, но силна заедница. Во Кина и Кореја, постојат предизвици поради политички ограничувања, но интересот расте. Во Индонезија и на Филипините има нови заедници што се развиваат.
Дијаспората
Во САД, Канада, Австралија и Западна Европа живеат милиони православни од различни етнички корени. Таму мисијата не е само кон надворешниот свет, туку и за зачувување на верата кај младите генерации кои растат во мултикултурни општества.
Внатрешна мисија
Во традиционално православните земји (како Русија, Грција, Србија, Бугарија, Македонија), голем дел од населението е само номинално православно. Архиепископ Анастасиј укажува дека Црквата мора да ја разбуди верата кај тие луѓе, особено меѓу младите што се повеќе се оддалечуваат од духовниот живот.
Предизвици
Недостаток на континуитет
Историјата покажува дека многу мисионерски подвизи згаснале со смртта на харизматичните водачи. За стабилна мисија потребни се институции и долгорочни стратегии.
Национализам и етнофилетизам
Православието често се врзува за нацијата, што доведува до изолација. Кога Црквата се гледа само како „чувар на национален идентитет“, мисијата кон другите народи е ослабена.
Секуларизација и модерна култура
Многу луѓе во Европа и Северна Америка се свртени кон атеизам, релативизам или „лична духовност“. За православната мисија, ова е предизвик: како да се сведочи Христос во свет кој го игнорира Бога?
Недостиг на едуцирани мисионери
Неопходно е создавање на нови генерации богослови и мирјани кои ќе го познаваат и христијанското учење, и современата наука, и културата, за да можат да сведочат без страв и со љубов.
Патишта кон иднината
Архиепископ Анастасиј предлага неколку насоки за идниот развој:
Мисијата како суштина на Црквата – таа не е дополнителна програма, туку доказ дека Црквата живее и дише.
Образование на верниците – сите, а не само монасите и свештениците, се повикани да сведочат во секојдневниот живот.
Современи технологии – интернет, социјални мрежи и медиуми треба да станат алатка за духовен дијалог.
Социјална ангажираност – православната мисија мора да биде присутна кај сиромашните, болните и маргинализираните.
Дијалог со науката – наместо конфронтација, треба да се гради заемно почитување и разбирање. Верата и науката можат да соработуваат во потрагата по вистината.
Заклучок
Архиепископ Анастасиј завршува со мислата дека Црквата која не сведочи, престанува да биде вистинска Црква. Мисионерството не е само историско наследство или обврска, туку жив одговор на љубовта на Христос кон светот.
Извор: missions.hchc.edu
