Вселенскиот патријарх Вартоломеј се осврна на значењето и наследството на Светиот и Велик собор на Православната црква, десет години по неговото одржување на Крит, во обраќањето на јубилејната конференција во Шантији, Франција.
Конференцијата „Светиот и Велик собор на Православната црква (2016–2026): Оцена и перспективи“ се одржува од 5 до 8 октомври, под покровителство на Вселенската патријаршија.
Патријархот го опиша Критскиот собор како настан од пресудно значење за самосознанието и патот на современото Православие. Нагласи дека неговото свикување и донесените одлуки претставуваат „важно поглавје во соборниот идентитет и историјата“ на Црквата и драгоцено наследство за идните поколенија.
Тој потсети и на долгиот и тежок процес што му претходел на Соборот, истакнувајќи ја улогата на Вселенската патријаршија во неговата подготовка и свикување.
„Одложувањето ќе значеше негово конечно откажување“
Осврнувајќи се на одлуката на Антиохиската, Руската, Бугарската и Грузиската патријаршија да не учествуваат на Соборот во 2016 година, Вартоломеј оцени дека таа била донесена „врз основа на нецрковни критериуми“ и предизвикала „голема тага“.
Според него, отсуството на четирите Цркви го ставило на испит функционирањето на соборноста, но не го поткопало соборниот идентитет на Православието.
„Не постоеше никаква богословска или еклисиолошка причина Соборот да не се одржи“, нагласи патријархот. Тој додаде дека одложувањето „ќе значеше негово конечно откажување — а можеби токму тоа некои го посакуваа и го настојуваа“.
Воедно, ги бранеше документите усвоени на Крит, нарекувајќи ги драгоцено духовно богатство на Православието и современ израз на „живото предание“ на Црквата.
„Собор по Соборот“
Патријархот нагласи дека одлуките на Светиот и Велик собор не треба да останат само во официјалните документи, туку да станат составен дел од црковниот живот.
Тој потсети на своите зборови од последниот ден на Соборот во 2016 година, кога прифаќањето и спроведувањето на неговите одлуки ги опишал како „Собор по Соборот“.
Во изминатата деценија, посочи тој, соборските документи биле преведени на различни јазици, биле организирани конференции, на богословските школи биле воведени предмети посветени на Соборот, а неговата работа станала тема на бројни магистерски и докторски трудови.
„Ќе продолжиме да работиме за натамошно прифаќање, посистематска богословска анализа и поширока пастирска примена на одлуките на Критскиот собор“, рече Вартоломеј.
„Соборноста е етосот на Црквата“
Една од централните теми во обраќањето беше соборноста, која, според патријархот, не може да се сведе само на свикувањето и работата на соборите.
„Соборноста е начинот на кој Црквата постои и дејствува; таа е нејзиниот ‘етос’“, истакна тој.
Притоа нагласи дека спроведувањето на соборските одлуки во животот на Божјиот народ и самото претставува суштинска димензија на соборниот живот на Црквата.
„Православието е светлина“
Вселенскиот патријарх предупреди и на претерувањата на секуларизацијата и на црковната затвореност во себе. Автентичното христијанско сведоштво, нагласи тој, не може да произлезе од „затворено и мрачно Православие“.
„Никогаш во својот пат низ светот затвореноста не ја изразувала автентично Црквата, ниту некогаш ѝ донела корист“, рече патријархот.
„Христовата црква е ‘чудото на новото’ во светот; таа е ‘ослободител’ на историјата, а не нејзин ‘противник’. Православието е светлина и само она што е светлина му припаѓа на Православието.“
Сведоштвото на Црквата, додаде тој, мора да биде „сведоштво на слободата“, бидејќи Христос е ослободител, а Црквата е место на „живеана слобода“.
Младите како носители и продолжувачи на преданието
Вартоломеј посвети особено внимание на младите и на нивното активно учество во животот на Црквата.
Црквата, рече тој, не им нуди само „помош“, туку „вистината на новиот богочовечки живот во Христа“.
Повикувајќи се на Енцикликата на Критскиот собор, тој ги повика младите православни христијани да се препознаат себеси како носители и продолжувачи на вековното предание на Православната црква.
Против фундаментализмот и нетрпеливоста
Говорејќи за улогата на православното богословие во современиот свет, патријархот нагласи дека дијалогот со современата култура не значи приспособување на Црквата кон духот на времето.
Истовремено, православното богословие треба решително да му се спротивставува на фундаментализмот, кој Критскиот собор го опиша како „израз на болна религиозност“. Таквите ставови, предупреди тој, поттикнуваат нетрпеливост и насилство „во името на Бога“.
На крајот од обраќањето, Вартоломеј изрази увереност во иднината, нагласувајќи дека Православната црква ќе остане верна на преданието на апостолите и отците, служејќи им на мирот и помирувањето, како заедница на слободата и почитувањето на светоста на човечката личност.
Извор: orthodoxtimes.com
