Оваа година се навршуваат десет години од Светиот и Велик Собор на Православната црква, кој се одржа на Крит во јуни 2016 година. Според текстот на протопрезвитерот Панјотис Каподистрија, Соборот претставува историски настан, плод на долгогодишна подготовка и соработка меѓу православните цркви.
Соборот ја потврдил потребата помесните православни цркви да се среќаваат, да разговараат и заеднички да сведочат за православното учење во современиот свет. На соборот посебно беше истакнато значењето на соборноста како суштински дел од православната еклисиологија.
На Крит бea разгледувани важни теми од животот и мисијата на Црквата: православната дијаспора, бракот, постот, автономијата на црквите, односите со останатиот христијански свет и сведоштвото на Православието во современото општество.
Отсуството на некои цркви од Соборот претставува рана за единството на целото Православие, но не го поништува значењето на Соборот и неговите одлуки. Ниту една значајна црковна соборна одлука во историјата не се оценувала само според бројот на присутните или според отсуството на несогласувања.
Посебен дел од овој текстот е посветен на критиките против Соборот. Дел од несогласувањето не се сведува само на богословска расправа, туку е поврзано и со пошироки црковно-политички и идеолошки судири, особено со кругови блиски до стратегијата на Московската патријаршија. Тој ги спомнува и екстремните зилотски групи, кои од отфрлањето на Соборот направиле критериум за православност.
Како пример се наведува и случајот со поранешниот митрополит на Пафос, Тихик, како показател дека оваа антисоборска свест навлегла длабоко во одредени црковни кругови.
Авторот заклучува дека пораките на Крит денес се сè уште поактуелни, имајќи ги предвид војните, миграциите, сиромаштијата, социјалните неправди, технолошките промени и еколошката криза. Според него, Православието има богато духовно предание кое може да даде одговор на современите предизвици, но за тоа се потребни заеднички чекор, доверба и соборна свест.
Десет години по Соборот, Крит останува важна точка во соработката меѓу православните цркви и потсетник дека единството на Црквата се изразува преку средба, дијалог, заедничка одлука и заедничко сведоштво на верата.
Извор: fosfanariou.gr
