Вселенскиот Патријарх Вартоломеј зборуваше за значењето на дијалогот како пат кон мирот во свет потресен од војни, за време на средба со претставници на Меѓународната федерација на новинари, како и со грчки и кипарски новинарски здруженија, кои учествувале на Генералното собрание на Европската федерација на новинари во Анкара.
Меѓу другото, Патријархот се осврна и на можностите за повторно отворање на Богословската школа на Халки, по неговата неодамнешна средба со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган.
Вредноста на дијалогот
„Дијалогот е единствениот пат што води кон решавање на секоја разлика“, истакна Вселенскиот Патријарх Вартоломеј за време на средбата во Патријаршијата во Фанар.
Патријархот изрази длабока загриженост поради војните што продолжуваат да го потресуваат светот, посебно осврнувајќи се на конфликтот во Украина и на насилството на Блискиот Исток.
Тој нагласи дека илјадници луѓе, и војници и цивили, меѓу кои и многу деца, ги загубиле своите животи, додека милиони биле принудени да ги напуштат своите домови. Патријархот истакна дека проблемите не можат да се решаваат преку насилство и судир, туку единствено преку дијалог меѓу луѓето и народите.
Иднината на Халки
Вселенскиот Патријарх зборуваше и за Богословската школа на Халки, изразувајќи оптимизам за нејзината иднина. Тој посочи дека неодамнешните позитивни развои околу ова прашање ја зајакнуваат надежта за иднината на оваа историска институција, која повеќе од еден век образувала свештенство и водачи на Вселенската Патријаршија.
Осврнувајќи се на неговата неодамнешна средба со претседателот Ердоган во Анкара, Патријархот рече дека забележал позитивна расположба во однос на ова прашање.
Мисијата на новинарите
Вселенскиот Патријарх ја истакна улогата и придонесот на новинарите, опишувајќи ја нивната работа како значајна општествена мисија и служба кон човекот.
Тој нагласи дека медиумските работници имаат одговорност да ѝ служат на вистината, да обезбедуваат веродостојно и објективно информирање и да градат односи на доверба со општеството. Новинарството, како што рече, мора да се темели на чесност, независност, интегритет и почитување на етичките стандарди.
Во исто време, тој ги призна тешкотиите и опасностите со кои се соочуваат новинарите низ светот, особено оние што известуваат од војни и кризи, оддавајќи им почит на оние кои го загубиле животот додека ја извршувале својата мисија.
Предизвиците на современата технологија
Вселенскиот Патријарх се осврна и на предизвиците што произлегуваат од брзиот развој на технологијата, особено од вештачката интелигенција, и нејзиното влијание врз човечкиот живот.
Тој изрази надеж дека ќе биде воспоставена силна етичка и правна рамка за развојот и употребата на вештачката интелигенција, истовремено изразувајќи очекување дека „улогата на новинарите нема да биде заменета со текстови — можеби технички беспрекорни, но сигурно без душа — ниту со визуелни и аудио извештаи создадени од дигитални програми“.
Заштита на Божјото создание
Централна тема во обраќањето на Патријархот беше заштитата на животната средина, која претставува долгогодишен приоритет на Вселенската Патријаршија.
Вартоломеј повтори дека човештвото има одговорност да го чува Божјото создание, кое го опиша како заеднички дом на сите луѓе. Тој нагласи дека човекот не е сопственик на планетата, туку привремен управител кому му е доверено да ја зачува за идните генерации.
Осврнувајќи се на грчкиот збор „оикос“, што значи „дом“, од кој произлегуваат зборовите „екологија“ и „екологист“, тој истакна дека заштитата на природата е чин на одговорност кон заедничката иднина на човештвото. Тој исто така им се заблагодари на новинарите кои низ годините ги поддржувале и истакнувале еколошките иницијативи на Вселенската Патријаршија.
Трајната мисија на Патријаршијата
Завршувајќи го своето обраќање, Вселенскиот Патријарх изрази уверување дека Вселенската Патријаршија „продолжува и ќе продолжи засекогаш, со Божја помош, да ја извршува својата служба од овој историски Град“.
„Таа е неразделен дел од него, елемент на неговиот идентитет; и покрај различните пресврти во долгата историја на Градот, нашата Патријаршија опстана и секојдневно го нуди своето сведоштво кон современиот свет“, рече тој.
Во име на Меѓународната федерација на новинари, благајникот Рафаеле Лорусо му се заблагодари на Вселенскиот Патријарх за приемот на делегацијата, ја пофали неговата повеќестрана служба и му врачи спомен-медал по повод стогодишнината од Федерацијата.
Претставувајќи го Здружението на новинари на Атина, претседателката Марија Антониаду му подари репринт од најстариот весник објавен на кападокиски дијалект, кој се чува во библиотеката „Д. Пурнарас“ на Здружението и на Универзитетот Колумбија.
На средбата учествуваа и Сотирис Триандафилу, претседател на Сегрчката федерација на новинарски здруженија, Темис Бередимас, претседател на Здружението на периодичен и електронски печат, и Георгиос Франгос, претседател на Кипарското здружение на новинари.
Целосно обраќање
„Почитувана госпоѓо Марија Антониаду, претседателка на Здружението на новинари на атинските дневни весници,
Почитувани претставници на Меѓународната федерација на новинари
и на националните здруженија застапени овде денес,
Дами и господа,
Ве поздравуваме во дворовите на Светата Велика Христова Црква, која речиси две илјади години непрестајно ја проповеда радосната порака на Евангелието од овој дел на светот.
Тука, во 38 година по Христа, светиот апостол Андреј Првоповикан му ја довери на својот ученик, апостол Стахиј, првата христијанска заедница во градот Византион, каде што, три века подоцна, Константин Велики го основа Новиот Рим, Константинопол. Од апостол Стахиј до нашата смиреност, двесте и седумдесет епископи, архиепископи, патријарси и, по шестиот век, вселенски патријарси служеле, во сите околности, на Христовата Црква и на свештената институција на Вселенската Патријаршија, Првиот Трон на Православната Црква.
Нашата радост, сепак, е уште поголема поради вашата денешна посета, бидејќи како што Црквата го пренесува божественото Слово, вистината, така и вие, како новинари, од каде и да доаѓате и каде и да ја извршувате вашата служба, ја носите големата одговорност да зборувате со јазикот на вистината, да ја пренесувате вистината и да ѝ служите на вистината.
Вашата работа претставува водечка општествена мисија, служба кон вашиот ближен — читателот, слушателот или гледачот — со кого градите однос на доверба. А тој однос мора да биде заснован врз искреност, објективност, независност, совесност и, секако, висок професионализам раководен од етичките принципи на новинарската служба.
Знаеме дека новинарите секогаш се соочувале и продолжуваат да се соочуваат со големи тешкотии и пречки во извршувањето на својата служба. Многу ваши колеги низ светот се нашле во ситуации што ја загрозувале нивната физичка безбедност, додека други, за жал, ги загубиле своите животи известувајќи од војни и граѓански судири.
Трагично е што и денес нашиот свет е потресен од војни, како во соседна Украина, но и на Блискиот Исток, толку блиску до нас. Илјадници наши ближни, војници и цивили — меѓу нив и стотици мали деца — ги загубија своите животи. Милиони други беа искоренети од своите домови и принудени на прогонство како бегалци. За некои што се далеку од бојните полиња, војната изгледа како уште една телевизиска продукција, како секојдневна емисија што удобно ја гледаат од своите фотелји. За некои помлади луѓе, можеби изгледа како видеоигра. Но за оние што живеат таму — кои слушаат ракети и дронови како летаат над нивните глави и ги уништуваат нивните домови, нивните населби и нивните животи — војната е сурова, болна и крвава реалност. Токму оваа реалност ја дознаваме преку вашите колеги новинари, кои со храброст и ризикувајќи го сопствениот живот известуваат од бојните полиња.
Со сета наша сила се молиме на милостивиот Бог да ги заштити сите наши ближни кои се наоѓаат во искушение и кои живеат во секојдневната несигурност на војната. Се молиме судирите и војните да престанат и да завладее мир. Ги потсетуваме сите дека проблемите не се решаваат преку судир, туку само преку дијалог. Дијалогот е единствениот пат што води кон решавање на секоја разлика.
Вселенската Патријаршија отсекогаш ја поддржувала вредноста на дијалогот. Поради тоа, таа била во првите редови на меѓухристијанските богословски дијалози, како и во унапредувањето на меѓурелигискиот разговор, кој придонесува за заемно разбирање, мирен соживот и соработка меѓу луѓето од различно национално, верско и културно потекло.
Во денешниот свет, сите ние — не само новинарите — се соочуваме со нови и сложени предизвици. Технологијата, плод на човечката интелигенција, сè повеќе изгледа како да го заменува самиот човек што ја создал. Во ова постојано променливо опкружување, повикани сме разумно и внимателно да ги користиме технолошките достигнувања, како што е вештачката интелигенција, за да има корист целото човештво. Особено вештачката интелигенција е значаен, надежен и повеќедимензионален развој; сепак, таа не смее да стане фактор на маргинализација на човекот, како што многумина стравуваат. Уверени сме дека сите надлежни институции ќе соработуваат во обезбедување на етичка и правна рамка за развојот и примената на вештачката интелигенција. Во однос на новинарската служба, се надеваме дека вашата улога нема да биде заменета со текстови — можеби технички беспрекорни, но сигурно без душа — ниту со визуелни и аудио извештаи создадени од дигитални програми.
Во друга прилика имаме кажано дека нашиот живот не е дигитален. Ние не сме точка во дигитален свет, туку дел од Божјото создание. А созданието ги опфаќа сите нешта, кои треба да постојат и да живеат заедно во хармонија, бидејќи заедно го составуваат и го сочинуваат нашиот свет. Токму ова создание нашата Вселенска Патријаршија се труди да го заштити, настојувајќи да ја разбуди совеста на секој човек со добра волја. Заштитувајќи ја природата, го чуваме нашиот заеднички дом, на грчки — „оикос“. Од овој збор произлегуваат зборовите „екологија“ и „екологист“. Затоа сме екологисти, бидејќи сакаме да ја заштитиме нашата планета, која е заеднички дом на човештвото, додека заедно патуваме низ бескрајноста на вселената. А овој дом не ни припаѓа нам. Ние само привремено го користиме и сме должни да им го предадеме неповреден на нашите деца и на генерациите што ќе дојдат по нас. Во овој напор, во оваа борба, Вселенската Патријаршија секогаш ги имала како свои поддржувачи новинарите од секој агол на планетата; и во вашите личности денес им благодариме на сите оние кои ги поддржувале и продолжуваат да ги поддржуваат еколошките иницијативи на Вселенската Патријаршија.
Првиот Трон на Православието, Вселенската Патријаршија, продолжува и ќе продолжи засекогаш, со Божја помош, да ја извршува својата служба од овој историски Град. Таа е неразделен дел од него, елемент на неговиот идентитет; и покрај „различните пресврти“ во долгата историја на Градот, нашата Патријаршија опстана и секојдневно го нуди своето сведоштво кон современиот свет. Ние сме оптимисти дека, и покрај тоа што историската грчка православна заедница во Градот, за жал, се намалила, утрешниот ден ќе биде подобар од вчерашниот. Веќе позитивните изгледи за Светата богословска школа на Халки — каде што повеќе од сто години, сè до 1971 година, кога беше принудена да се затвори, се образувале генерации свештеници и водачи на нашата Патријаршија — го зајакнуваат ова чувство на оптимизам. И уште еднаш, во ваше присуство, сакам да ја изразам мојата благодарност до Неговата Екселенција, претседателот на Република Турција, господинот Реџеп Таип Ердоган, со кого се сретнавме минатиот вторник во Претседателската палата во Анкара — од каде што и вие доаѓате — и со кого разговаравме за прашањето на Школата. Бев охрабрен од неговата позитивна расположба кон ова прашање. Затоа сме оптимисти за иднината и Му се молиме на нашиот Господ Исус Христос за нашата Заедница, за нашата Патријаршија, за Црквата и за целото човештво.
Бог да ве укрепи и да ја заштити вашата тешка и повеќедимензионална работа.“
Извор: https://orthodoxtimes.com/ecumenical-patriarch-our-life-is-not-digital-but-part-of-gods-creation/
