Светиот и свештен Синод на Вселенскиот престол, на заседанието одржано на 9 март 2020 година, го вброи во диптихот на светителите истакнатиот светогорски монах Даниил Катунакиски (1846–1929).
Со оваа канонизација Светиот и свештен Синод, под претседателство на Вселенскиот патријарх г. Вартоломеј, покрај признавањето на светоста на неговиот живот, исправи и една голема неправда. Свети Даниил бил неправедно казнет од Вселенската патријаршија поради ставот што го зазел во манастирот „Свети Пантелејмон“ на Света Гора, каде што престојувал во текот на 19 век.
Свети Даниил Катунакиски е роден во Смирна и бил одличен ученик во прочуената Евангелска школа во градот. Имајќи силна желба да се замонаши, на 19-годишна возраст го напуштил своето семејство и посетил повеќе манастири.
На островот Парос го запознал и духовно се поврзал со преподобниот Арсениј Пароски, кој го посоветувал да замине на Света Гора, поточно во манастирот „Свети Пантелејмон“, кој во тоа време напредувал како општежителен манастир.
Следејќи го советот на преподобниот Арсениј, старецот Даниил пристигнал во манастирот и во 1866 година бил замонашен. Таму му било доверено послушанието манастирски секретар.
Во периодот на неговиот престој започнале несогласувањата со руските монаси, кои тогаш биле малцинство. Според авторот, нивната цел била да ги спроведат руските планови поврзани со панславизмот, да го прошират руското присуство на Света Гора и целосно да ја преземат управата на манастирот.
Како манастирски секретар, свети Даниил бил добро запознаен со нивните намери и планови, но не успеал да ги спречи. Наместо да биде пофален за својата борба, тој, како жртва на клевети, бил неправедно казнет со трајно отстранување од манастирот и со двумесечно прогонство, наложено од Вселенската патријаршија.
Потоа се обратил кај солунскиот митрополит Јоаким, подоцнежниот Вселенски патријарх, кој ја препознал неправдата. Како што самиот старец Даниил запишал во својата позната историска студија за спорот меѓу грчките и руските монаси, митрополитот му рекол:
„Постапката на Црквата ја сметам за премногу неправедна и целосно немилосрдна. Поради тоа многу го укорувам патријархот и, иако го сметам за свој старец, со оваа негова постапка не се согласувам.“
Според друг извор, тој додал:
„Тебе, чедо мое, Црквата требаше да те овенча со маслинова гранка, а не да те испрати во прогонство.“
Свети Даниил извесен период престојувал во патријаршискиот манастир „Света Анастасија“ во Василика, Халкидики.
Откако русификацијата на манастирот „Свети Пантелејмон“ била остварена, а изборот на рускиот игумен Макариј бил потврден со патријаршиски сигилион, прогонството на монахот Даниил било укинато. Тој се вратил на Света Гора и конечно се населил во Катунакија.
Авторот потоа ја приложува целосната студија на свети Даниил Катунакиски, насловена:
„Историска студија за спорот што се појави во светогорскиот манастир ‘Свети Пантелејмон’, нарекуван Руски, меѓу грчките и руските отци, и за неговиот развој, по одлуката на Цариградската патријаршија во 1875 година, за време на патријархот Јоаким Втори“, напишана од монахот и иконописец Даниил и објавена во Патра во 1927 година.
Од особено значење е фактот дека патријархот Јоаким Трети го поттикнал светителот да ја состави оваа студија. Како што се наведува во предговорот, патријархот добро знаел дека Даниил, како вистинско чедо на манастирот, очевидец и учесник во целата историја, е најсоодветниот човек точно да го опише ова сериозно прашање.
Свети Даниил нагласува дека нема да пишува ниту со фанатизмот на некои грчки отци, кои ги преувеличувале настаните, ниту воден од русофобија. Но, исто така, нема поради морална или материјална корист да се преправа дека е русофил. Неговата намера била да ја изложи чистата вистина, за совеста да не го обвини на денот на Страшниот суд.
Широкоградо трошените руски рубљи
Авторот оценува дека особено значајно е сведоштвото на свети Даниил за наводното поткупување на одредени архијереи на Вселенската патријаршија, со цел тие да ги поддржат руските позиции.
На крајот, авторот ги повикува читателите да го проучат ова значајно дело на свети Даниил Катунакиски, за подобро да ги разберат и тогашните и денешните црковно-политички односи.
Според оценката на авторот, студијата помага да се разбере и ставот на Вселенскиот патријарх Вартоломеј кон современата руска црковна политика, за која тој смета дека има цел да воспостави доминација над православниот свет.
Од Панајотис Ант. Андриопулос
Извор: https://fosfanariou.gr/
