Републиканскиот кандидат за американскиот Сенат од Јужна Каролина, Марк Линч, најави дека, доколку биде избран, ќе предложи федерален закон со кој ќе се забрани целиот увоз од Турција сè додека Аја Софија не биде вратена под сопственост на Вселенската Патријаршија. Изјавата ја објави на 26 април на својот кампањски профил, а потоа ја пренесоа повеќе медиуми.
Во објавата, Линч оцени дека претворањето на Аја Софија во џамија во 2020 година било „една од најголемите неправди во христијанската историја“ и „чин на културна кражба“. Тој најави дека предложениот закон ќе го носи името “The Return the Hagia Sophia to the Church Act” и ќе предвиди целосна забрана на американскиот увоз од Турција сè додека сопственоста на храмот не биде пренесена на Вселенската Патријаршија.
Сепак, важно е да се нагласи дека ова не е официјално поднесен закон, туку предизборно ветување на кандидат. Тоа јасно се гледа и од самиот јазик на објавата, каде Линч вели дека таков предлог ќе поднесе „ако биде избран“.
Во однос на трговските бројки, во објавите што кружат на социјалните мрежи се појавуваат различни износи. Линч во својата порака зборува за повеќе од 17 милијарди долари американски увоз од Турција, додека Офисот на трговскиот претставник на САД во официјалниот годишен преглед наведува дека американскиот увоз на стоки од Турција во 2025 година изнесувал 16,4 милијарди долари.
Аја Софија, изградена во 537 година како голем соборен храм на Константинопол, со векови беше најзначајниот храм на православниот Исток. По падот на Константинопол во 1453 година беше претворена во џамија, во 1935 година стана музеј, а во 2020 година турските власти повторно ѝ го вратија статусот на џамија. Тогаш УНЕСКО изрази „длабоко жалење“ поради промената на статусот, наведувајќи дека таа била извршена без претходна расправа.
Изјавата на Линч доаѓа во рамки на неговата кампања против актуелниот сенатор Линдзи Греам, кого директно го обвини дека молчел кога Аја Софија повторно била претворена во џамија. Со тоа, прашањето за Аја Софија одново влезе и во американската предизборна реторика, иако засега само како политичка иницијатива на кандидат, а не како реално покрената законска постапка.
