Светиот синод на Грузиската православна црква ќе се состане на 28 април 2026 година во Тбилиси, каде што треба да ги утврди трите кандидати за патријаршискиот престол, од кои потоа ќе биде избран новиот Католикос-Патријарх на цела Грузија. Ова го потврди Грузискиот патријархат преку официјално соопштение, пренесено од грузискиот јавен сервис 1TV, а истата информација ја објавија и SOVA и Orthodox Times.
Седницата на Синодот е закажана за 12 часот во Патријаршијата, а според црковната постапка, на неа ќе биде составен т.н. „трипросопон“ — список од тројца архиереи што ќе влезат во завршниот изборен круг за наследник на упокоениот патријарх Илија II. Според статутот на Грузиската црква, новиот патријарх мора да биде избран не порано од 40 дена и не подоцна од два месеца по испразнувањето на престолот, што значи дека изборот треба да се одржи во периодот меѓу 25 април и 17 мај.
Католикос-Патријархот Илија II се упокои на 17 март 2026 година на 93-годишна возраст, по речиси половина век на чело на Грузиската православна црква. Неговата смрт беше доживеана како крај на една епоха, бидејќи тој од 1977 година ја водеше Црквата низ доцниот советски период, постсоветската обнова и времето во кое таа стана една од највлијателните институции во грузиското општество.
До изборот на нов поглавар, Црквата ја води местобљустителот на патријаршискиот престол, митрополитот Шио Муџири, кого Илија II го беше определил уште во 2017 година. Светиот синод на 18 март ја потврди таа улога, а токму Шио сега ја координира постапката за избор на нов патријарх.
Изборната постапка веќе неколку недели е во фокусот на грузиската јавност. На седницата од 3 април Светиот синод не ги утврди кандидатите, туку се занимаваше со процедурални прашања: формирање комисии, подготовка на списоци на делегати и организација на Проширениот собор, кој треба да се одржи во Соборниот храм „Света Троица“ (Самеба) во Тбилиси. Тогаш беше соопштено дека следната седница ќе биде посветена токму на изборот на тројцата кандидати.
Според статутот на Грузиската црква, кандидатот за патријарх мора да биде Грузиец по народност, епископ на Грузиската православна црква, монах, на возраст меѓу 40 и 70 години, да има богословско образование и доволно искуство во црковно управување. Светиот синод ги предлага тројцата кандидати, а потоа Проширениот собор избира еден од нив со мнозинство гласови. Ако никој не добие повеќе од половина од гласовите во првиот круг, се оди во втор круг меѓу двајцата најуспешни кандидати.
Иако официјалните имиња сè уште не се објавени, во грузиските медиуми и аналитички кругови како можни кандидати најчесто се спомнуваат самиот митрополит Шио Муџири, како и митрополитите Јоби Акиашвили, Григоли Бербичашвили и други влијателни архиереи. Сепак, засега тоа останува на ниво на јавни проценки, бидејќи Светиот синод сè уште не го објавил официјалниот трипросопон.
Изборот на нов патријарх се следи со особено внимание во Грузија, каде што Православната црква има исклучително силно влијание во општеството. Според Civil.ge и Reuters, по смртта на Илија II се отвори не само прашањето за наследник, туку и пошироката тема за идниот правец на Црквата, нејзината внатрешна рамнотежа и нејзината улога во јавниот и политичкиот живот на земјата.
Така, седницата на Светиот синод на 28 април се смета за клучен чекор во изборниот процес, бидејќи токму тогаш Грузиската црква ќе влезе во завршната фаза на определување на тројцата архиереи од кои ќе биде избран новиот духовен поглавар на една од највлијателните православни цркви во современиот православен свет.
Извор: orthodoxtimes.com
