Случајот со сквернавењето на статуата на Христос во либанското село Дебел, кој во неколку дена прерасна од локален вандалски чин во меѓународен инцидент со политички, воени и црковни реакции, доби повеќе последователни разврски: од самото оштетување на христијанскиот симбол, преку револтот на локалните верници и јавната осуда од Израел и од христијанските претставници, па сè до казнувањето на израелските војници и поставувањето нова статуа од страна на италијанските мировници на УНИФИЛ.
Настанот стана јавен на 20 април, кога на интернет се појави фотографија на која се гледа израелски војник како со тапата страна на секира удира по падната статуа на Исус Христос во селото Дебел, едно од ретките христијански села во јужен Либан. Reuters ја верификуваше локацијата на фотографијата и објави дека оштетениот крст бил дел од мал семеен светилиштен простор во дворот на куќа на работ од селото. Локалниот свештеник Фади Фалфел изјави дека станува збор за „ужасен чин“ и сквернавење на свет симбол.
Во истиот извештај Reuters го става случајот и во поширокиот воен контекст. Дебел се наоѓа во зона што во тој момент фактички била под израелска контрола, по операциите против Хезболах започнати на 2 март. Свештеникот Фалфел сведочи и дека, и покрај прекинот на огнот, жителите продолжиле да живеат во тешки услови, со ограничено движење и пристап до делови од селото. Така, самиот вандалски чин не беше доживеан само како навреда на верски симбол, туку и како дел од поширока атмосфера на понижување и несигурност.
Реакциите беа брзи и необично силни. Собранието на католичките ординари на Светата Земја, во кое учествува и кардиналот Пјербатиста Пицабала, го оцени чинот како „тешка навреда за христијанската вера“ и како показател за сериозен морален пад и отсуство на елементарна почит кон светото и кон достоинството на другиот. Речиси истовремено, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху соопшти дека бил „шокиран и нажален“, а министерот за надворешни работи Гидеон Саар јавно им се извини на христијаните и го нарече настанот срамен и недостоен. Американскиот амбасадор во Израел Мајк Хакаби, исто така, побара брзи и строги последици.
Израелската армија веднаш отвори истрага и објави дека постапката на војникот е „целосно неспоива“ со вредностите што се очекуваат од нејзините припадници. Во првата фаза, армијата најави и дека ќе помогне во враќањето на статуата на нејзиното место. Тоа беше првиот официјален знак дека инцидентот не се третира како ситен дисциплински прекршок, туку како случај што ја засега и меѓурелигиската чувствителност и имиџот на самата војска.
Веќе следниот ден, на 21 април, случајот влезе во подлабока дисциплинска фаза. Times of Israel, повикувајќи се на официјални воени извори, објави дека двајца израелски војници биле отстранети од борбена служба и осудени на 30 дена воен затвор: едниот затоа што ја оштетил статуата, а другиот затоа што го фотографирал и документирал чинот. Уште шест војници биле повикани на разговор затоа што биле присутни и не го спречиле инцидентот ниту го пријавиле. Според истиот извор, началникот на Генералштабот Ејал Замир го нарекол случајот „морален неуспех“.
Во меѓувреме, настанот продолжи да предизвикува реакции и надвор од Блискиот Исток. Архиепископот на Атина и на цела Грција Јероним изрази длабока загриженост и го осуди сквернавењето на статуата на Распнатиот Христос во јужен Либан. Неговата реакција не беше ставена во прв план на целиот случај, но таа е важна како дел од пошироката православна осуда: архиепископот нагласи дека Христос не учел на насилство, туку на љубов, покајание и простување, со што потсети дека нападот врз Неговиот лик не е само материјално оштетување, туку и духовно понижување на евангелската порака.
Потоа следуваше обид за материјална поправка на штетата. Times of Israel објави дека израелската армија доставила нова статуа во селото Дебел, но локалните извештаи покажале дека таа била помала и стилски поинаква од првобитната. Овој потег беше дел од обидот на војската да покаже дека не останува само на извинување и казни, туку дека сака и практично да придонесе за обновување на сквернавениот симбол.
Конечната, и најсимболична, разврска дојде на 23 април. Reuters објави дека италијанските мировници на УНИФИЛ поставиле нова статуа на Исус Христос на местото на уништената во Дебел. Италијанската премиерка Џорџа Мелони јавно му се заблагодари на командантот на италијанскиот контингент, генералот Диодато Абанара, и на мировниците за овој чин, оценувајќи дека поставувањето на новата статуа е порака на надеж, почит и мир. Times of Israel дополнително објави дека новата статуа, подарена од италијанските војници, повеќе наликувала на оригиналната отколку на онаа што претходно ја донела израелската армија.
Така, целосната хронологија на настанот изгледа јасно: прво — сквернавење на христијански симбол во Дебел; потоа — локален револт и меѓународна осуда; веднаш потоа — официјална израелска истрага и извинување; следно — затворски казни за вклучените војници; и конечно — обнова на симболот, најпрво преку израелски, а потоа и преку италијански мировен ангажман. Во тој развој, изјавите на политичарите и црковните претставници не беа споредни, туку помогнаа случајот да не остане затворен во рамките на една фотографија, туку да стане прашање на достоинство, религиозна почит и одговорност во зона на конфликт.
Во крајна линија, овој настан надмина рамка на обичен инцидент. Тој стана показател колку брзо еден чин на понижување на светото може да добие меѓународна тежина кога се случува во средина обележана со војна, верска чувствителност и кревка меѓународна рамнотежа. А токму затоа обновувањето на статуата во Дебел денес не се чита само како поправка на материјална штета, туку како обид да се врати нарушеното достоинство на едно локално христијанско сведоштво.
Извор: orthodoxtimes.com
Извор: www.reuters.com
