Што поучуваат Светите Отци и светогорските старци за покајанието, постот и молитвата
Црквата никогаш не нè води случајно од еден период во друг. Секој богослужбен круг претставува духовна и исцелителна патека за човечката душа. Триодот не е само „црковен период“, туку длабок духовен повик за враќање кон вистинското јас, кон Бога и кон ближниот.
Светите Отци и современите светогорски старци го опишуваат Триодот како време на духовно будење, кога срцето е повикано да се разбуди од духовната мрзеливост.
Што претставува Триодот?
Триодот е богослужбена книга на Црквата која започнува со Неделата на Митарот и Фарисејот и нè води сè до Велика Сабота. Тој не се однесува само на првите три недели, туку ја опфаќа целата Велика Четириесетница и Страсната седмица.
Своето име го добил затоа што во каноните на богослужбите се пеат три песни наместо девет. Но суштината не е во името, туку во тоа што Триодот отвора духовна пролет во срцето на човекот.
Гласот на Светите Отци
Свети Јован Златоуст поучува дека постот без покајание е „диета за телото, но не и лек за душата“. Триодот не бара надворешни дела за покажување, туку скрушено срце.
Свети Ефрем Сирин зборува за „солзи на радост“, зашто покајанието не е тага на очај, туку враќање во прегратката на Небесниот Отец.
Свети Исак Сирин нагласува дека „смирението е облеката на божеството“ – токму тоа е духовната облека на Триодот.
Поуките на светогорските старци
Светогорските старци го нарекуваат Триодот време на духовен труд.
Старец Јосиф Ватопедски велеше дека „Великата Четириесетница започнува од одлуката, а не од календарот“. Ако срцето не реши да се промени, ништо суштински не се менува.
Старец Пајсиј Светогорец учеше дека овој период е можност да се воведе едно скромно духовно правило: малку повеќе молитва, помалку осудување и повеќе љубов.
Што треба да правиме во Триодот?
– Да се бориме против гордоста, зашто Неделата на Митарот и Фарисејот покажува дека најголемиот непријател не е ѓаволот, туку човечката суета.
– Да се вратиме како блудниот син, без оправдувања, со искрено срце.
– Да простуваме, зашто без простување нема духовен напредок.
– Да го живееме постот како израз на љубов, а не како казна за телото.
– Да ја зголемиме молитвата, макар и со неколку минути дневно, кои го менуваат внатрешниот ритам на животот.
Што треба да се избегнува?
Светогорските старци предупредуваат дека духот на Триодот се губи кога:
– се претвора во период на неумерeна забава,
– се сведува на промена на исхраната без промена на срцето,
– се негува осудување,
– се занемарува Црквата и Светата Литургија.
Како што велеше старец Пајсиј: „Бог не сака херојства, туку благородно срце“.
Духот на Триодот
Триодот е пат кон Страданието и Воскресението Христово. Тој не е мрачен период, туку светол. Тоа е почеток на пасхалната радост.
Светите Отци велат дека оној што правилно ќе го проживее овој период, Пасха не ја „слави“ само надворешно, туку ја доживува.
Неповторлива можност
Секоја година ни се дава оваа духовна можност. Таа не е формалност, туку повик за спасение. Триодот е школа на смирение, љубов и внатрешно очистување.
Како што велат старците: „Ако човек започне со добра волја, Бог го дополнува останатото.“
Нека Триодот биде благословен почеток на нов живот.
