Историјата не доделува титули без причина. Називот „Велики“ им се дава само на ретки личности кои оставиле неизбришлива трага во човечката историја – луѓе што го промениле текот на настаните или го насочиле кон нови патишта.
Еден од тие личности е и Александар Велики, владетелот од античка Македонија, син на Филип II и Олимпија, кој живеел само триесет и три години – од 356 година п.н.е. во Пела до 323 година п.н.е. во Вавилон.
Овој текст не се задржува на неговата биографија и огромното влијание врз светската цивилизација, туку на настанот кога Александар пристигнал во Ерусалим пред повеќе од 23 века и на начинот на кој бил пречекан таму.
Сведоштвото на историчарот Флавиј Јосиф
Според историчарот Флавиј Јосиф, додека Александар го опседнувал градот Тир, испратил свои луѓе во Ерусалим барајќи воена помош.
Еврејските првосвештеници одговориле дека не можат да помогнат, бидејќи имаат заклетва со Персијанците која не сакаат да ја прекршат. Таа спогодба, склучена уште во времето на царот Кир, им овозможила повторно да го изградат храмот на Соломон.
Во меѓувреме, Самарјаните – непријатели на Евреите – ја искористиле ситуацијата и ги наклеветиле пред Александар, обидувајќи се да го поттикнат да го уништи храмот и да им дозволи ним да изградат свој храм на планината Гаризим.
Неочекуваниот пречек
Кога првосвештеникот дознал дека Александар има намера да го казни градот, се помолил на Бога и, по принесените жртви, добил уверување дека не треба да се плаши, туку свечено да го пречека македонскиот владетел и да го отвори храмот.
Кога Александар се приближил кон Ерусалим, го пречекале првосвештеникот и свештениците со голема свеченост. Тогаш се случило нешто што ги зачудило сите присутни:
Александар слегол од коњот и му се поклонил на првосвештеникот.
Во чудење, неговиот војсководец Парменион го прашал:
„Александар, ти на кого сите му се поклонуваат – се поклонуваш на еврејскиот првосвештеник?“
Александар одговорил:
„Не му се поклонувам нему, туку на Богот кого тој го служи. Него го видов во сон, кога бев во Дион во Македонија и размислував како да ја освојам Азија. Ми рече да не се плашам, туку храбро да тргнам напред, бидејќи Тој ќе ја води мојата војска и ќе ми ја предаде власта над Персијанците.“
Влегувањето во храмот
Првосвештеникот Јадо го вовел Александар во храмот – нешто што обично не им било дозволено на незнабошците. Според преданието, Александар принел жртва на „Богот на небото“.
Таму првосвештеникот му го покажал и му го прочитал пророштвото на пророкот Даниел, во кое се зборува за владетел на Хелените што ќе ја уништи персиската власт.
Ова пророштво, според преданието, му дало на Александар уште поголема увереност и храброст да ја продолжи својата воена кампања против Персија.
Името „Александар“ меѓу Евреите
Пред да замине од Ерусалим, Александар побарал да се постави негова статуа во храмот. Бидејќи тоа било спротивно на еврејските верски закони, првосвештеникот предложил поинаков знак на почит:
секое машко дете родено таа година во Ерусалим да го носи името Александар.
Историско значење
Овој настан се смета за симболична средба меѓу грчката цивилизација и библиската традиција, што подоцна ќе овозможи ширење на христијанството низ огромните територии на поранешната империја на Александар.
Со ширењето на грчкиот јазик и култура низ Истокот се создадоа услови Евангелието подоцна да се проповеда и запише на грчки – јазикот на Новиот Завет и на раната христијанска теологија.
Извор: orthodoxiasnewsagency.gr
