Во пресрет на најголемиот христијански празник – Велигден – Македонија повторно се најде на врвот, но не по добродетелта, туку по поскапувањата. Јајцата, симболот на Христовото Воскресение и новиот живот, поскапеа за над 26%. И не само тие – лебот, месото, млечните производи. Сè што му треба на човекот за празнична трпеза расте токму тогаш кога треба да стане подостапно.
Но ова веќе не е само економска приказна.
Ова е огледало на едно општество кое се нарекува христијанско – но не живее како такво.
Црквите се полни. Свеќи се палат. Луѓе се причестуваат.
Но надвор од храмот – истите тие луѓе, истите тие „верници“, истите тие трговци – ги креваат цените без трошка совест. Велигден станува бизнис, а не празник.
И тука почнува вистинското прашање:
Дали навистина сме христијанско општество – или само се нарекуваме така?
Христијанството не е обред. Не е традиција. Не е само одење во храм за да почувствуваме мир.
Христијанството е пред сè одговорност пред Бога.
Христијанството е љубов, жртва, милостивост.
А каде е милоста?
Кога сиромашниот човек не може да си дозволи ни јајца за Велигден – тоа не е економија, тоа е морален пораз. Кога некој свесно ќе ја искористи побарувачката за да заработи повеќе на туѓа мака – тоа не е пазар, тоа е духовна сиромаштија.
И затоа мора да си го поставиме најнепријатното прашање:
Дали проблемот е во економијата – или во нас?
и уште потешкото – кој е виновникот?
МПЦ како безгласен сведок
Македонската православна црква – Охридска архиепископија сѐ почесто остава впечаток на безгласна буква во општеството.
Наместо пророчки глас што ќе ја разобличи неправдата – глас што ќе допре до срцата и совеста на луѓето – таа се сведува на институција што функционира административно, како дел од системот, а не како негов коректив кога општествениот живот не е во склад со Евангелските критериуми.
Со децении, нејзиното дејствување се ограничува главно на обреди, традиции и формални духовни активности.
Но каде е живата проповед?
Каде е јасниот став против алчноста, неправдата и експлоатацијата?
Кога Црквата молчи – или уште полошо, кога нејзиниот глас не допира до народот – празнината ја пополнува духот на времето.
А тој дух денес не е евангелски, туку потрошувачки и егоцентричен.
И тука неизбежно се поставува прашањето:
- ако народот не се стекна со жива христијанска свест – кој ќе одговара?
Дали вината е само кај поединецот?
Или и кај оние што со децении имаат мисија да го воспитуваат во верата?
Зашто сведувањето на верата на обред и обичај не е неутрално – тоа создава генерации што:
-веруваат формално и суеверно,
-живеат спротивно на верата,
-и не чувствуваат одговорност за ближниот.
И така, Црквата – наместо да го преобразува општеството – станува негов одраз.
Полни храмови, празна совест
Со децении живеевме во систем каде „снајди се“ беше правило, а не исклучок. Комунистичкиот менталитет не исчезна само ја смени формата. Наместо идеологија, денес имаме алчност. Наместо колектив, имаме индивидуален интерес по секоја цена.
И во таков систем, верата остана на површината.
Лесно е да се каже „Христос Воскресе“.
Тешко е да се живее така.
Вистината е болна:
имаме народ што верува по навика, но не живее по вера.
И затоа Велигден кај нас често изгледа вака:
полни храмови – празни срца,
свеќи во рака – но без светлина во делата.
Ова не е критика за да навредиме, туку за да се разбудиме.
Зашто Велигден не е само празник на Воскресението Христово –
туку повик за воскресение на човекот.
Ако не станеме подобри, помилостиви, поискрени –
тогаш сите тие јајца, свеќи и богослужби остануваат само форма.
Без суштина.
Т.А.
